01/10/2026
PHÂN ĐEN VÀ ĐI NGOÀI MÁU ĐỎ TƯƠI
Phân đen là tình trạng do sự hiện diện của hematin và các sắc tố heme khác hình thành từ quá trình vi khuẩn phân giải hemoglobin từ máu.
Phần lớn máu được phân huỷ trong phân có nguồn gốc từ các vị trí xuất huyết ở đường tiêu hóa, bao gồm khoang miệng, thực quản, dạ dày và ruột non. Ngoài ra, đường hô hấp cũng có thể gây đi phân đen do chảy máu mũi hoặc ho ra máu bị nuốt. Xuất huyết ở manh tràng và đại tràng cũng có thể là nguồn gây phân đen nếu nhu động ruột giảm, tuy nhiên trường hợp này thường ít gặp.
Nhiều bệnh có khả năng gây phân đen. Phần lớn các tình trạng này gây xuất huyết tiêu hóa bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp phá vỡ hàng rào niêm mạc. Điều trị đặc hiệu ở thú đi phân đen thay đổi tùy nguyên nhân nền. Tuy nhiên, vì loét đường tiêu hoá là căn nguyên trong phần lớn các trường hợp, nên việc bắt đầu điều trị sẽ hướng đến loét trong khi chờ đợi kết quả chẩn đoán xác định.
Đi phân máu đỏ tươi là tình trạng đi ngoài ra phân có màu đỏ tươi do sự hiện diện của hemoglobin. Các vị trí xuất huyết thường được xem xét là nguyên nhân của đi phân máu đỏ tươi bao gồm manh tràng, đại tràng, trực tràng và hậu môn. Xuất huyết ruột non cũng có thể gây nên tình trạng này nếu nhu động ruột tăng.
Có nhiều bệnh có thể gây ra đi phân máu đỏ tươi, và việc điều trị thay đổi tuỳ theo nguyên nhân. Đối với thú bệnh có đi phân máu đỏ tươi nhẹ, đặc trưng bởi các vệt máu trên bề mặt phân và không có dấu hiệu lâm sàng hay bất thường khám lâm sàng khác, việc điều trị kinh nghiệm bằng thuốc tẩy giun phổ rộng, probiotic và khẩu phần nhạt có chứa chất xơ hòa tan thường cho kết quả tốt.
Tài liệu tham khảo:
Karen Michele Tefft. Chapter 50: Melena and Hematochezia. In Textbook of Veterinary Internal Medicine (9th Edition), Côté, Etienne (pp 238 - 242).
