19/06/2020
ว่าด้วยเรื่อง โรคพยาธิหนอนหัวใจในสุนัขและแมวครับ
เอาใจผู้เลี้ยงน้องหมาน้องแมวสักหน่อย
ท่านที่เลี้ยงหมา แมว ก็คงเคยได้ยินคุณหมอ สัตวแพทย์แนะนำเป็นประจำว่าต้องให้ยาป้องกันเจ้าพยาธิหนอนหัวใจในสุนัข แต่อาจจะไม่เคยเจอว่าจริงๆตัวนี้เป็นอย่างไร อ้อ ปกติพยาธิเหล่านี้มักจะพบในหมา แมว แต่ก็มีรายงานเคสในคนด้วยนะ เรามาทำความรู้จักพยาธิให้มากขึ้น
-> พยาธิหนอนหัวใจในสุนัข หรือ พยาธิหนอนหัวใจ เป็นพยาธิตัวกลมพวกฟิลาเรีย มีที่สำคัญๆ คือ Dirofilaria immitis และ D. repens มียุงรำคาญ ยุงลาย ยุงเสือเป็นพาหะนำโรค และมีหมาเป็นโฮสต์จำเพาะ แต่ก็สามารถติดแมว หมาป่า ฯลฯ ได้ หรือแม้แต่คนเราแต่ก็มีรายงานพบน้อย
-> พยาธิจะอาศัยอยู่ที่หลอดเลือดที่ปอด จะกระตุ้นให้เกิดการอักเสบ ทำให้สุนัขมีภาวะปอดอักเสบ เมื่อมีจำนวนมาก อาจเคลื่อนมาอาศัยอยู่ในหัวใจทางด้านขวา เกิดการอุดตันในหลอดเลือด ทำให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้
-> หมาอาจจะมีภาวะหายใจลำบาก ไอ อาจจะมีท้องมาน บวมตามขา
-> สำหรับการติดเชื้อในคน เนื่องจากว่าพยาธิชนิดนี้คนเราไม่ใช่โฮสต์จำเพาะ เชื้อจะไปตามอวัยวะบางส่วน D. immitis ระยะตัวอ่อน L3 ที่ออกมาจากยุง จะทำให้เกิดก้อนเนื้อในปอด ส่วน D. repens จะทำให้เกิดก้อนใต้ผิวหนัง และที่ตา
-> การแพร่กระจายของเชื้อ ในบ้านเราตัวสำคัญเลยคือ D. immitis แต่ในปัจจุบันนี้ มีจำนวนลดลงมาก เพราะผู้เลี้ยงหมาแมวให้ความสำคัญในการป้องกันดูแลสัตว์เลี้ยงเป็นอย่างดี แต่ก็อาจจะมีบางท่านปล่อยละเลย เสี่ยงต่อการที่พยาธิจะแพร่กระจายได้ ส่วนเคสในคน มีกระจายทั่วโลก ประเทศไทยมีรายงานพบในคนน้อยมาก
-> การป้องกัน อาทิ ใช้ยาไล่ยุง ลดการพาหมาแมวออกนอกบ้าน กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุง ติดมุ้งลวดที่กรง ป้องกันเชื้อด้วยยาให้ทุกเดือน อาจจะด้วยรูปแบบยากิน ยาหยดหลัง หรือยาฉีด แต่ควรจะปรึกษาคุณหมอสัตวแพทย์เป็นดีที่สุด
เอกสารอ้างอิง
Simón F, Siles-Lucas M, Morchón R, et al. Human and animal dirofilariasis: the emergence of a zoonotic mosaic. Clin Microbiol Rev. 2012;25(3):507‐544. doi:10.1128/CMR.00012-12
Picture courtesy
Simón F, Siles-Lucas M, Morchón R, et al. 2012
