19/09/2026
🦠 เมื่อโรคจากเห็บไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในสัตว์
SFTS เป็นโรคติดเชื้อที่มีความสำคัญต่อทั้ง คนและสัตว์ และมีความเกี่ยวข้องกับการสัมผัสเห็บหรือสัตว์ติดเชื้อ ทำให้บทบาทของ สัตวแพทย์ มีความสำคัญในการเฝ้าระวังและควบคุมเห็บ เพื่อลดความเสี่ยงการแพร่เชื้อ
มาทำความรู้จักกับ SFTS – Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome กัน 🩺
🧬 สาเหตุและการติดต่อ
SFTS เกิดจาก SFTSV (Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome Virus) เป็นไวรัสในสกุล Bandavirus วงศ์ Phenuiviridae ติดต่อผ่านเห็บ โดยเฉพาะ Haemaphysalis longicornis รวมถึงการสัมผัสสัตว์ที่ติดเชื้อ
โดยเชื้อมีระยะฟักตัวประมาณ 5–14 วัน (≈9 วัน)
🕷️ Ticks (เห็บ) เป็น Ectoparasite โดยชนิดที่สำคัญในการกระจาย SFTSV ได้แก่ Haemaphysalis longicornis นอกจากนี้ยังมีรายงานการตรวจพบ SFTSV ในเห็บชนิดอื่น ๆ
ในประเทศไทยพบ Ha. longicornis, Amblyomma spp., Dermacentor spp., R. (Boophilus) microplus ซึ่งพบได้บ่อยใน cattle และ R. sanguineus ซึ่งพบได้บ่อยในสุนัขและบางครั้งพบในแมว ทั้งหมดเป็นเห็บแข็ง (hard ticks) ในวงศ์ Ixodidae
🩺 Clinical signs – Human ได้แก่ ไข้สูง เกล็ดเลือดต่ำ (Thrombocytopenia) เม็ดเลือดขาวต่ำ (Leukopenia)
ในรายที่อาการรุนแรงอาจพบ multi-organ dysfunction เช่น ไตวาย กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ และเลือดออกผิดปกติ รวมถึงอาจพบ DIC – Disseminated intravascular coagulation หรือ HLH – Hemophagocytic lymphohistiocytosis
🐶 Clinical signs – Animal: อาการในสัตว์คล้ายกับในคน ได้แก่ ไข้ เบื่ออาหาร อาเจียน เกล็ดเลือดต่ำ เม็ดเลือดขาวต่ำ และเสียชีวิต
ในสุนัขสามารถพัฒนา Anti-SFTSV neutralizing antibodies ได้ภายใน 9–12 วันหลังการติดเชื้อ เพื่อควบคุมการติดเชื้อ
ในแมวพบอาการเบื่ออาหาร เกล็ดเลือดต่ำ เม็ดเลือดขาวต่ำ hyperbilirubinemia และ jaundice และบางรายพบ lethal hemorrhagic fever รุนแรงจนเสียชีวิต
SFTSV สามารถแพร่จากสัตว์สู่คนได้โดยการถูกเห็บกัด นอกจากนี้มีรายงานการแพร่จากสัตว์สู่คนโดยตรง (Zoonosis) ผ่านการถูกสัตว์กัดหรือสัมผัสสารคัดหลั่งของสัตว์ และมีรายงานการแพร่จากคนสู่คนผ่าน Droplet หรือการสัมผัส
🛡️ การป้องกันการติดเชื้อ:
- ป้องกันการถูกเห็บกัด
- ควบคุมและกำจัดเห็บในสัตว์และสิ่งแวดล้อม
- ลดการสัมผัสสารคัดหลั่งจากสัตว์ติดเชื้อ
เอกสารอ้างอิง
-Khongwichit S, Chuchaona W, Vichaiwattana P, Bhunyakitikorn W, Watakulsin P, Sripirom S, et al. Fatal severe fever with thrombocytopenia syndrome associated with multiorgan failure and unusual cutaneous manifestations: evidence of Rhipicephalus sanguineus (Brown Dog Tick) transmission. Int J Infect Dis. 2026;169:108751. doi:10.1016/j.ijid.2026.108751.
-Seo J-W, Kim D, Yun N, Kim D-M. Clinical Update of Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome. Viruses. 2021;13(7):1213. doi:10.3390/v13071213.
-Sansilapin C, Tangwangvivat R, Hoffmann CS, Chailek C, Lekcharoen P, Thippamom N, et al. Severe fever with thrombocytopenia syndrome (SFTS) in Thailand: using a one health approach to respond to novel zoonosis and its implications in clinical practice. One Health Outlook. 2024;6(1):18. doi:10.1186/s42522-024-00112-w.
#ชมรมวารสารสัตวแพทย์บางพระ #สัตวแพทย์มทรตะวันออก #สัตวแพทย์บางพระ #มทรตะวันออก #นศสพ #นักศึกษาสัตวแพทย์
