Koi360 เรื่องราวของปลาคาร์พ ปลาโค่ย บ่อปลา และการเดินทางของ Koi Hunters ปลาคาร์พ การเลี้ยงปลาคาร์พ การดูแลปลาคาร์พ
Koi is art, Water is science.

การกลับมาของ KOI360Crop 8: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku ตอน 5เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหน...
23/08/2026

การกลับมาของ KOI360
Crop 8: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku ตอน 5

เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหนังสือ Kokugyo Vol. 2 "Nishikikoi Development" ของปรมาจารย์ Kodama มาเล่าให้ฟัง

9. "สีแดง (Hi) ที่ครีบหลังของ Tosai ไม่น่าเป็นห่วง"

สีแดงที่ติดอยู่บนครีบหลังหรือครีบอกของปลา Tosai ส่วนใหญ่พอปลาโตขึ้นจะจางหายไปเองครับ เพราะฉะนั้นถ้าเจอปลา Tosai ที่ถูกใจแต่ติดว่ามีครีบแดงนิดหน่อย อย่าเพิ่งทิ้งโอกาสดีๆ ไปนะครับ

10. "ลายโค้งที่หัวของ Kohaku"

ลายโค้งสีแดงบนหัวของ Kohaku ต้องโค้งกลมกลืนไปกับรูปหัวปลา และต้องยื่นล้ำเลยเส้นสมมติที่ลากระหว่างตาทั้งสองข้างครับ

รูปที่ 1: 65bu Dainichi Kohaku ในตำนาน จากปลาโตไซรุ่นแรกของ Dainichi ที่มาเมืองไทย ปลาที่ผมรักที่สุดตัวหนึ่งเลยครับ

รูปที่ 2: 70bu Dainichi Kohaku เส้นลายโค้งระหว่างตา ความสมส่วนของ body confirmation คุณผิวทั้งสีขาว Shoroji และ Hi Plate คือสีแดง การห่อตัวของ plate หรือที่เรียกว่า Maki ความคมของ kiwa และ sashi ที่ทำให้แดงตัดขอบขาวได้อย่างคมกริบ

23 สิงหาคม 2569

#การกลับมาของKOI360

การกลับมาของ KOI360Crop 7: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku-ตอน 4เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหน...
23/08/2026

การกลับมาของ KOI360
Crop 7: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku-ตอน 4

เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหนังสือ Kokugyo Vol. 2 "Nishikikoi Development" ของปรมาจารย์ Kodama มาเล่าให้ฟัง

7. "โดยทั่วๆ ไปแล้ว เป็นการเสี่ยงที่จะซื้อปลา Tategoi โดยหวังว่า Hi จะขยายตัวเพิ่มขึ้น"

โดยทั่วไปแล้วโอกาสที่ hi plate หรือแถบสีแดงจะขยายตัวเพิ่มขึ้นเองมีน้อยมากครับ อย่าไปหวังลมๆ แล้งๆ ว่าซื้อ Tategoi มาแล้วสีแดงจะขยายเพิ่มเอาดื้อๆ

8. "ความสำคัญของ Makisagari"

Makisagari แปลตรงตัวว่า การห่อ เพื่อนๆ คนไหนชอบข้าวห่อสาหร่ายหรือ California Roll คงคุ้นกับคำว่า California Maki ในภาษาญี่ปุ่น นี่แหละครับที่มาของคำนี้ การมี Maki ที่ดีจะส่งผลต่อ pattern ในอนาคตของปลา คือสีแดง (hi) ต้องห่อจากท้องด้านซ้าย ข้ามหลัง (คาดตัว) ไปจรดท้องด้านขวา พอปลาโตขึ้นจะได้ pattern ที่สวยงามและไม่ลอยครับ อย่างปลา Kohaku ตัวโปรดของผมที่ชื่อ Y ก็เป็นตัวหนึ่งที่มี Maki ดีมากเลยครับ หากห่อไม่ลึกพอพอปลาโตขึ้น body จะเบ่งออก แดงมันก็จะลอย

23 สิงหาคม 2569

#การกลับมาของKOI360

การกลับมาของ KOI360Crop 6: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku-ตอน 3เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหน...
15/08/2026

การกลับมาของ KOI360
Crop 6: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku-ตอน 3

เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหนังสือ Kokugyo Vol. 2 "Nishikikoi Development" ของปรมาจารย์ Kodama มาเล่าให้ฟัง ตอนต่อ

5. "Shiroji ที่ไหล่ จะกว้างขึ้นเมื่อปลาโตขึ้น"

Fig 5 Shiroji บริเวณไหล่ที่อยู่ระหว่างแถบสีแดง (hi) ตอนเลือกปลา Tosai อาจดูแคบไปหน่อย แต่พอปลาโตขึ้นมันจะถ่างออกทั้งแนวหน้า-หลัง เพราะตัวปลาขยายขึ้นนั่นเองครับ เวลาเลือกซื้อจึงต้องจินตนาการทั้งเรื่องตัวที่ขยายและตัวที่ยาวขึ้นไปพร้อมกัน จะเห็นได้ว่าการเลือกปลา Tosai นั้น pattern และ body conformation มีโอกาสเปลี่ยนไปได้เยอะมาก ดังนั้นการเลือกปลา Nisai (2 ปี) หรือ Sansai (3 ปี) จะเสี่ยงน้อยกว่าเยอะครับ อ้อ แล้วก็มีเกร็ดหนึ่งที่ผมเจอกับตัวเองบ่อยๆ คือปลา Tosai ที่ผมเลือกเกินครึ่งมักกลายเป็นปลาตัวผู้ซะงั้น

6. "Sashi ที่ดี และ Kiwa ที่ดี"

Fig 6.1 Sashi คือส่วนที่เกล็ดสีขาวทับอยู่บนเกล็ดสีแดง เพราะเกล็ดสีขาวใส เราจึงเห็นขอบตรงนั้นออกเป็นสีชมพู Sashi ที่ดีที่สุดคือเรียงเกล็ดแถวเดียวสม่ำเสมอตลอดแนวที่ shiroji มาเจอกับ hi แต่ในความเป็นจริงแล้ว ถ้าเจอปลาที่ซ้อนกัน 2 เกล็ดเป็นสีชมพูสม่ำเสมอตลอดแนวก็ถือว่าใช้ได้แล้วครับ หัวใจของ sashi ที่ดีคือความสม่ำเสมอของรอยต่อนั่นเอง

Fig 6.2 ส่วน Kiwa คือรอยต่อระหว่าง hi (แดง) กับ shiroji (ขาว) หรือก็คือเกล็ดสีแดงที่ทับอยู่บนสีขาว ปลาที่คุณภาพดีเกล็ดสีแดงตรงนี้จะเข้มไม่ใส ทำให้รอยต่อคมกริบเหมือนโดนมีดโกนตัด (razor cut) เลยครับ การเลือก Kohaku ดีๆ จึงต้องดู sashi และ kiwa ควบคู่ไปกับ body conformation และ pattern ด้วย เพื่อนๆ ลองสังเกตปลาไซส์ 4-5 ขึ้นไปดูสิครับ บางตัวทำไมไม่มี pattern ที่ดูสะดุดตาเลย นั่นเป็นเพราะ sashi กับ kiwa ที่ดีทำให้สีแดงกับสีขาวตัดกันชัดจนเห็น pattern เด่นออกมาเองโดยไม่ต้องพยายาม

15 สิงหาคม 2569

#การกลับมาของKOI360

การกลับมาของ KOI360Crop 5: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku-ตอน 2เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหน...
14/08/2026

การกลับมาของ KOI360
Crop 5: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku-ตอน 2

เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหนังสือ Kokugyo Vol. 2 “Nishikikoi Development” ของปรมาจารย์ Kodama มาเล่าให้ฟัง

3. "อย่ากังวลกับครีบแตกหรือครีบโคนแดงของปลา Tosai"

รูปที่ 3 ครีบแตกของปลา Tosai นั้นยังพอมีโอกาสต่อติดได้ แต่ถ้าครีบหักไปเลยก็หมดสิทธิ์ครับ ส่วนครีบที่มีโคนติดสีแดง พอปลาโตขึ้นสีแดงตรงนั้นจะหดสั้นลงเอง แถมลำตัวที่ใหญ่ขึ้นก็จะบังส่วนโคนสีแดงไปเองด้วย ถ้าเรา serious กับสองจุดนี้มากเกินไปอาจพลาดปลาดีๆ ไปได้ง่ายๆ เลย ส่วนตัวผมเองชอบปลาที่มีโคนครีบติดแดงด้วยซ้ำ เพราะคนส่วนใหญ่มักไม่เอา ทั้งที่จริงๆ มันเป็นจุดที่มองข้ามได้สบายๆ ปลาคาร์พเป็นสิ่งมีชีวิต ไม่มีทางสมบูรณ์แบบร้อยเปอร์เซ็นต์หรอกครับ เหมือนตัวเราๆ ท่านๆ นี่แหละ

4. "ผิวสีชมพูบน shiroji ในปลา Tosai สามารถให้ผิวสีขาวที่มีคุณภาพดี"

รูปที่ 4 Shiroji คือส่วนสีขาวของปลา Kohaku บางครั้งเราจะเจอปลา Tosai ที่มี shiroji ออกสีชมพูๆ นั่นเป็นเพราะผิวของปลาวัยเด็กยังใสอยู่ครับ พอโตขึ้นคุณภาพสีขาวตรงนั้นกลับดีมาก ขาวจัดแบบ snow white เลยก็มี

14 สิงหาคม 2569

#การกลับมาของKOI360

การกลับมาของ KOI360Crop 4: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku-1เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหนังสื...
13/08/2026

การกลับมาของ KOI360
Crop 4: มองปลาวันนี้ ให้เห็นปลาวันหน้า Kohaku-1

เพื่อนๆ ครับ วันนี้ผมอยากเอาสิ่งที่ได้จากการอ่านหนังสือ Kokugyo Vol. 2 “Nishikikoi Development” ของปรมาจารย์ Kodama มาเล่าให้ฟัง เป็นหนังสือที่ต้องมร เป็นเล่มที่ผมชอบมาก เพราะเอาพัฒนาการของปลาตัวเดียวกันที่ถ่ายไว้ 2-3 ช่วงอายุมาเทียบให้ดูกันเลย มีประโยชน์มากตอนไปเลือกซื้อปลาใหม่ โดยเฉพาะช่วง Nisai (2 ปี) กับ Sansai (3 ปี) ผมขอถอดความและเล่าตามความเข้าใจของตัวเอง และใช้รูปปลาของผมที่ผมเคยติดตามถ่ายเอาไว้ ผิดตกตรงไหนต้องขออภัยล่วงหน้าเลยครับ

1. "ปลาคาร์พที่ดีคือปลาที่สามารถพัฒนาได้ดีขึ้นในอนาคต"

รูปที่ 1 ทำไม Tategoi ถึงแพง แต่ที่แพงกว่านั้นคือ Kashira Mawari (คาชิร่ามาเวอริค) ตัวนี้คือปลาที่เจ้าของฟาร์มหรือ breeder เก็บไว้เองเลย ไม่ขายให้ใครง่ายๆ แค่จะให้ดูยังไม่ให้ดูเลยครับ ลองคิดดูสิครับ ปลาคาร์พตัวหนึ่งอายุยืนได้ถึง 10 ปี ถ้าเราซื้อมาสวยมากตั้งแต่แรก แต่เลี้ยงไปเลี้ยงไปกลับแย่ลงเรื่อยๆ จะไปสู้ปลาที่ยิ่งเลี้ยงยิ่งสวย ยิ่งเลี้ยงยิ่งปิ๊งได้อย่างไร นี่แหละครับที่เค้าเรียกว่า Nishikigoi Appreciation เพราะฉะนั้นบางทีปลาที่ชนะประกวดมา ราคายังถูกกว่าปลา Tategoi หรือ Kashira ด้วยซ้ำ อีกอย่างที่ต้องรู้คือ Tategoi เรียกได้ตั้งแต่อายุ 1-2-3 ปี เพราะ peak performance ของปลาจริงๆ อยู่ที่ราวๆ 5 ปีขึ้นไปครับ

2. "ลักษณะลำตัวที่โตขึ้น สามารถเปลี่ยนความสวยงามของปลาได้"

รูปที่ 2 ข้อนี้ Kodama บอกว่าเวลาเลือกปลา เราต้องใช้จินตนาการนิดหนึ่ง ลองนึกภาพว่าถ้าปลาตัวที่เราปิ๊งอยู่โตขึ้น ลำตัวเบ่งออกด้านข้าง pattern ที่เห็นตอนนี้จะเปลี่ยนไปยังไง ปลาบางตัวตอนเล็กดูดีมาก แต่พอโตขึ้นลายกลับลอยไปเลยก็มี ดังนั้น body conformation หรือรูปทรงลำตัว จึงต้องมาเป็นอันดับหนึ่งในการเลือกปลาเสมอครับ

13 สิงหาคม 2569

#การกลับมาของKOI360

09/08/2026

สรุปว่าจากเอาปากกามาวง ทันเวลาแบบฉิวเฉียดมากเพราะตอนบ่ายมีพี่มาชี้ ตัวที่ 8!

ให้ดูลักษณะปากคือปากไม่คว่ำ ปากคว่ำกินอาหารยาก หัวใหญ่สมส่วน โคนหางมีพลัง วิธีสังเกตว่าท้องจะย้อยหรือคอดให้ดูเวลามันเลี้ยว เส้นโค้งจากปากไปหางทั้งโค้งนอกและโค้งใน smooth ไม่หักครับ

ตัวนี้เรียงตามวิธีดูคือ

1. Body conformation ล่ำหนามาก
2. Skin quality - shining สว่างไม่หม่นหมองดูรวมๆกับตัวอื่น 3 ครั้งก็เห็นมัน
3. Pattern หน้าโค้ง 3 ตอนงามๆ kiwa ชัด sashi เกล็ดขาวซ่อนบนเกล็กกแดงสม่ำเสมอ

เอาปากกามาวง Dainichi Kohaku Kirin เพราะไถ feed แท้ๆ
09/08/2026

เอาปากกามาวง Dainichi Kohaku Kirin เพราะไถ feed แท้ๆ

การกลับมาของ KOI360Crop 3: ศาสตร์ลึกลับแห่งการเลี้ยงปลา Nishigikoi Develokent ปลาที่ดี คือปลาที่ยังพัฒนาต่อได้ศาสตร์ลึกล...
08/08/2026

การกลับมาของ KOI360
Crop 3: ศาสตร์ลึกลับแห่งการเลี้ยงปลา Nishigikoi Develokent ปลาที่ดี คือปลาที่ยังพัฒนาต่อได้

ศาสตร์ลึกลับเพราะผมตกอยู่ในวังวนนี้มา 27 ปีแว้วววว

ผมมีโอกาสไปนั่งดูปลาคุยกันกับคุณอ้วนอีกครั้ง แล้วจดบันทึกเก็บไว้เอง คราวนี้คุยกันลึกไปถึงเรื่องการเลือกปลา และพัฒนาการของปลาเมื่อโตขึ้น เป็นความรู้ที่สะสมกันมาหลายปี เก็บมาเรียบเรียงเป็น Crop 3 ให้เพื่อนๆ อ่านกันครับ

หลักที่คุณอ้วนเน้นย้ำเสมอเวลาดูปลา มีอยู่ 3 เรื่องหลักๆ เรียงตามการพิจารณา คือ โครงสร้างรูปร่าง (Body Conformation) สีสันและคุณภาพผิว (Colour & Skin Quality) และลวดลาย (Pattern) สามอย่างนี้ต้องดูประกอบกัน ไม่ใช่ดูแยกส่วน

เริ่มที่โครงสร้างรูปร่างก่อน อันนี้เป็นปัจจัยสำคัญที่สุดอย่างหนึ่ง โดยเฉพาะกับปลาขนาดใหญ่หรือปลาที่โตเต็มที่แล้ว โครงสร้างจะขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ เทคนิคการเลี้ยง ขนาดบ่อ และสภาพบ่อที่เลี้ยง รูปร่างที่ดีควรไหลลื่น ไม่ต้านกระแสน้ำ และลักษณะโครงสร้างจะเปลี่ยนไปตามช่วงอายุ ปลาเล็กที่มีหัวใหญ่ ยาว ปากใหญ่ ครีบอกและครีบหางใหญ่สมดุลกับขนาดตัว แนวเส้นเหงือกเปิดกว้างเล็กน้อยสอดรับกับช่วงอก ลำตัวตรง มีความหนาโดยเฉพาะที่โคนหางและช่วงต่อระหว่างหางกับลำตัว ปลาแบบนี้มักมีแนวโน้มโตดี ส่วนปลาที่โตเต็มที่แล้วควรมีความอวบอิ่มของลำตัว (Volume) และโคนหางที่หนาพอควร

คุณอ้วนบอกว่าความเชื่อที่ว่าปลาเล็กที่โครงสร้างไม่ใหญ่จะโตเป็นปลาใหญ่ไม่ได้นั้น ไม่ถูกต้องนะครับ ปลาเล็กที่มีรูปร่างไม่ตรงยาว (Streamline) และโครงสร้างสมดุลดี กลับมีแนวโน้มอายุยืนกว่า และมีโอกาสท้องย้อยตอนโตน้อยกว่าด้วยซ้ำ แต่ละสายพันธุ์ก็ใช้เวลาพัฒนาโครงสร้างจนสมบูรณ์ไม่เท่ากัน ดังนั้นการเข้าใจลักษณะเฉพาะของแต่ละสายพันธุ์จึงสำคัญมาก และเวลาจะคาดว่าปลาจะโตใหญ่ได้หรือไม่ ต้องดูจากภาพรวมทั้งตัว ไม่ใช่มองแค่บางจุด เช่น หัวใหญ่ ปากใหญ่ หรือลำตัวหนา ถ้าเป็นปลาตัวเล็กมากจนโครงสร้างและคุณภาพยังดูไม่ชัด คุณอ้วนแนะนำให้เลือกจากสายพันธุ์แทน จะช่วยลดความเสี่ยงได้

เรื่องที่สองคือสีสันและคุณภาพผิว ซึ่งขึ้นอยู่กับอายุ เพศ คุณภาพ และสายพันธุ์ ผิวที่ดีต้องมีความเงางาม (Lustre) สีขาว หรือ Shiroji ที่ดีต้องขาวน้ำนม สว่างสดใส ผิวละเอียด เทียบง่ายๆ เหมือนผ้าไหมกับผ้าฝ้าย ส่วนสีแดง หรือ Hi/Beni ต้องดูความหนาของชั้นสี และความละเอียดของเม็ดสี สีแดงที่ดีต้องนุ่ม มีความยืดหยุ่น สีแดงอมส้มหรืออมชมพูเป็นที่นิยมมากกว่าสีแดงอมม่วง และคุณอ้วนย้ำว่าความหนาของชั้นสีสำคัญกว่าความเข้มของโทนสี ปลาเล็กที่มีสีแดงคุณภาพสูง อาจยังดูไม่หนามากตอนเล็ก แต่จะพัฒนาให้หนาขึ้นเรื่อยๆ เมื่อโต ข้อสังเกตอีกอย่างคือปลาตัวเมียอายุน้อยมักมีชั้นสีบางกว่าตัวผู้ขนาดเท่ากัน ส่วนสีดำ หรือ Sumi จะขึ้นอยู่กับอายุและสายพันธุ์ จะดำเข้มจัดก็ต่อเมื่อปลาโตสมบูรณ์แล้ว และยังมีอีกจุดที่คุณอ้วนชอบชี้ให้ดู คือลวดลายตาข่ายบนเกล็ด หรือ Fukurin ซึ่งจะเห็นชัดและช่วยเสริมความสวยงามในปลาขนาดใหญ่

เรื่องที่สามคือลวดลาย ซึ่งเป็นเสน่ห์และเอกลักษณ์เฉพาะตัวของปลาแต่ละตัว ข้อควรระวังคือ การเติบโตและขนาดของปลาจะเปลี่ยนมุมมองต่อลวดลายไปเรื่อยๆ ปลาเล็กที่ดีควรมีลวดลายที่ห่อลึกไปด้านข้างลำตัว หรือที่เรียกว่า Makisakari (ข้าวห่อสาหร่ายเรียกว่า Maki) เพราะเมื่อรูปร่างและน้ำหนักเพิ่มขึ้น ลวดลายจะดูเปลี่ยนไป ความอวบอิ่มของลำตัวจะทำให้พื้นผิวสีขาวดูใหญ่และกว้างขึ้นกว่าตอนเล็ก

ดังนั้นเมื่อทั้งวามมาพร้อมกัน เราจะไม่เจอ เพราะยี่ปุ่นเค้าเก็บไว้เอง และมันจึงเรียกว่า Tategoi คือปลาแห่งอนาคต

อีกจุดที่คุณอ้วนสอนให้สังเกตคือเส้นขอบของลวดลาย ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง เรียกว่า Sashi กับ Kiwa เส้นขอบด้านหลัง หรือ Kiwa ควรคมชัดตั้งแต่ปลายังเล็ก ส่วนเส้นขอบด้านหน้า หรือ Sashi ในปลาเล็กอาจยังไม่คมชัดนัก เพราะสีแดงหรือสีดำมักสอดเข้าใต้เกล็ดสีขาวด้านหน้า แล้วค่อยพัฒนาคมชัดขึ้นเมื่อปลาโตขึ้น ปลาเล็กที่ดีควรมี Sashi ลึกประมาณ 1 เกล็ด ไม่เกิน 2 เกล็ด
สุดท้ายคุณอ้วนฝากไว้ว่า เวลาเลือกปลาให้ดูจากองค์ประกอบโดยรวม หรือที่ฝรั่งเรียกว่ามองปลาใน "Totality" คือรวบรวมทั้งลวดลาย รูปร่าง และคุณภาพเข้าด้วยกัน แล้วมองหาข้อดีของปลาตัวนั้นเป็นหลัก มากกว่าจะพยายามจับผิดหาจุดด้อย อย่าพลาดโอกาสได้เป็นเจ้าของปลาดีๆ เพียงเพราะไปสะดุดกับตำหนิเล็กๆ น้อยๆ ที่ตำราเก่าบางเล่มยึดถือกันมาครับ

ทีนี้มาถึงเรื่องพัฒนาการของปลา หรือ Nishikigoi Development ซึ่งคุณอ้วนพูดประโยคหนึ่งที่ผมชอบมาก อยากเอามาฝากเพื่อนๆ ว่า "ปลาคาร์พที่ดี ควรเป็นปลาคาร์พที่สามารถพัฒนาให้ดีขึ้นได้ในอนาคต" นี่แหละคือหัวใจของคำว่า Tategoi ที่นักเลี้ยงชอบพูดถึงกัน

ยกตัวอย่างโคฮากุ (Kohaku) โครงสร้างที่ดีขึ้นและขนาดที่เพิ่มขึ้นจะเปลี่ยนภาพรวมของปลาไปโดยสิ้นเชิง โครงสร้างที่ดีตั้งแต่ตอนเล็กมีส่วนสำคัญมากที่จะทำให้ปลาโตขึ้นมาสมบูรณ์แบบ รูปร่างที่อวบใหญ่ขึ้นจะเปลี่ยนมุมมองของลวดลาย ขนาดที่ใหญ่ขึ้นทำให้พื้นผิวสีขาวดูใหญ่และห่างขึ้น ปลาเล็กที่มีคุณภาพสีดีจะพัฒนาให้สีสดใส เข้มหนา และมีขอบสีชัดเจนขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น แม้แต่ Sashi ที่ไม่คมชัดตอนเล็กก็จะดีขึ้นเมื่อปลาโตเต็มที่

ไทโช ซันเก้ (Taisho Sanshoku) เลือกตอนเล็กให้สังเกตร่องรอยสีดำที่ฝังอยู่ใต้ผิว หรือ Sh*ta Sumi ไว้ก่อน เพราะซันเก้จะยังไม่โชว์คุณภาพจริงจนกว่าจะอายุ 3 ปี สายพันธุ์มีผลมากทั้งต่อการเลือกตอนเล็ก และต่อการที่สีดำจะปรากฏขึ้นหรือจางหายไปเมื่อโต สีดำบนซันเก้ส่วนใหญ่จะยังไม่ Finished จนกว่าปลาจะอายุถึง 5 ปี

ส่วนโชว่า (Showa Sanshoku) สีดำจะเปลี่ยนแปลงเป็นระยะตั้งแต่อายุ 1 ถึง 3 ปี แล้วจะเปลี่ยนแปลงมากขึ้นอีกตั้งแต่อายุ 3 ปีขึ้นไป คุณอ้วนแนะนำให้เลือกโชว่าอายุน้อยกว่า 1 ปีจากลวดลายสีแดงคล้ายปลาโคฮากุไปก่อน แล้วคาดเดาการเพิ่มขึ้นของสีดำจากสีดำที่โคนครีบ หรือ Motoguro ส่วนสีดำอมเทาที่ฝังอยู่ใต้ผิว หรือ Kage Sumi ในปลาเล็กจะค่อยๆ ดำเข้มขึ้นเมื่อปลาโต การเปลี่ยนแปลงของสีดำนี้เองที่ทำให้ภาพรวมของปลาโชว่าตัวเล็กๆ ดูเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิงเมื่อโตขึ้น

เพื่อนๆ จะเห็นว่าการเลือกปลาคาร์พไม่ใช่แค่มองว่าตัวไหนสวยกว่ากันตอนนี้ แต่ต้องมองไปถึงว่าปลาตัวนั้นจะพัฒนาต่อไปได้แค่ไหนด้วย นี่แหละครับคือสิ่งที่แยกนักเลี้ยงที่มีประสบการณ์ออกจากมือใหม่จริงๆ ยิ่งเข้าใจหลักพวกนี้มากเท่าไหร่ ก็ยิ่งสนุกกับการเลือกปลามากขึ้นเท่านั้นครับ

TaoBKK
8 สิงหาคม 2569

#การกลับมาของKOI360

การกลับมาของ KOI360 Crop 2: ความสูงของหลังที่มีผลกับโครงสร้างของปลาเรื่อง High Back เป็นเรื่องที่เรา 3 คนคือคุณอ้วน หนึ่...
03/08/2026

การกลับมาของ KOI360
Crop 2: ความสูงของหลังที่มีผลกับโครงสร้างของปลา

เรื่อง High Back เป็นเรื่องที่เรา 3 คนคือคุณอ้วน หนึ่ง (2p) และผมคุยกันมาตลอด เรื่องนี้ต้องขอบคุณคุณอ้วนมากๆนะ ครับ แกพยายามบอกผมมาประมาณตั้งแต่ไปดูปลาที่ญี่ปุ่นครั้งแรกในปี 2006 แล้ว แต่ลูกศิษย์ไม่เข้าใจ ด้วยปัญญาอันน้อยนิดครับ มาเข้าใจก็ปาเข้าไป 2010 ครับ ก่อนที่จะไปญี่ปุ่นอีกครั้งหนึ่งซึ่งเป็นครั้งที่ 3 ครับ ขณะที่หนังสือ Koi ที่เขียนโดย Harald Bachmann มี 2 เล่มคือ Koi 1 และ Koi 2 ได้พูดเรื่องนี้ไว้เช่นกัน แต่เป็นภาพวาดทำให้ปัญญาเช่นผมยากที่จะจิตนาการได้ พูดกันมา 5 ปี เพิ่งเข้าใจ ได้เห็นก็เพราะภาพถ่ายใต้น้ำนั่นเอง โดยเอาภาพใต้น้ำไปเทียบกับภาพ top view อะครับ

คำถามถามว่าแล้วเรื่อง High Back ทำไมถึง matter หรือทำไมถึงเป็นเรื่องนะ เรื่องของเรื่องมันมาจากการเลือกปลาว่าปลาตัวไหนจะให้รูปร่างที่ใหญ่สมส่วน ในปลาที่ขนาดเท่ากันหากปลาที่มีขนาดกว้างกว่าหรือรอบอกที่ยาวกว่าจะให้ความรู้สึกที่ใหญ่กว่า โปรดดูรูปที่ 1 ปลาทั้งสามตัวมีขนาดที่ไล่เลี่ยกันมาๆ 75-76 cm ครับ ดูว่าตัวไหนใหญ่กว่ากันถ้าไม่ดูความยาวแบบว่าไม่ได้วัด ร้อยทั้งร้อยก็ต้องเป็น Showa A ครับ ทั้งๆที่จริงตัวยาวเท่ากัน

ใช่แล้วครับปลาที่มี volume หรือปริมาตรที่เยอะกว่าจะดูว่าตัวหใญ่หว่ายาวกว่า สมส่วนกว่า คราวนี้แล้วจะหาปลาที่มีโอกาสที่จะมี volume ใหญ่ๆหรือ body confirmation ที่ใหญ่ได้อย่างไร ก็มาถึงเรื่องของ high back นี่แหละครับ ซึ่งจะประกอบก้วยการดูกระโหลก การดูปากและการดูโคนหาง บทความนี้จะพูดถึงหลังล้วนๆนะครับ
การที่ปลามีหลังสูงแปลว่าอะไร? แปลว่าเส้นผ่าศูนย์กลางของอกหรือลำตัวจะมากกว่าหมายถึงเส้นรอบรูปที่ยาวกว่า ให้นึกถึงวงกลมก็แล้วกัน เข้าใจง่ายๆตามรูปที่ 2 ครับ

Reedit 3 สิงหาคม 2026

#การกลับมาของKOI360

การกลับมาของ KOI360 Crop 1: อายุเป็นเพียงตัวเลขเพื่อนๆ นักเลี้ยงปลาคาร์พหลายคนคงเคยได้ยินคำว่า โตไซ (Tosai) นิไซ (Nisai)...
30/07/2026

การกลับมาของ KOI360

Crop 1: อายุเป็นเพียงตัวเลข

เพื่อนๆ นักเลี้ยงปลาคาร์พหลายคนคงเคยได้ยินคำว่า โตไซ (Tosai) นิไซ (Nisai) หรือ ซันไซ (Sansai) กันมาบ้าง แต่หลายคนก็ยังไม่แน่ใจความหมายที่แท้จริง ผมเลยอยากเอาเรื่องนี้มาเล่าให้ฟัง ไม่ใช่บทเรียนภาษาญี่ปุ่น แต่เป็นเรื่องที่จะช่วยให้เพื่อนๆ เรียกอายุปลาคาร์พได้ถูกต้อง และเข้าใจที่มาที่ไปมากขึ้น จะได้ไม่ถูกหลอกง่ายๆ ครับ

เริ่มจากวงจรชีวิตปลาคาร์พที่ญี่ปุ่นก่อน ฤดูผสมพันธุ์ปกติจะเริ่มราวเดือนพฤษภาคม ต่อเนื่องถึงมิถุนายน ซึ่งเป็นช่วงปลายฤดูใบไม้ผลิเข้าฤดูร้อน พ่อแม่พันธุ์จะพร้อมที่สุดในช่วงนี้ ต่างจากบ้านเราที่อากาศร้อนตลอดปีจนผสมพันธุ์นอกฤดูกาลได้ ที่ญี่ปุ่นทำได้ทั้งแบบธรรมชาติและผสมเทียม เมื่อไข่ผสมกับน้ำเชื้อแล้ว จะใช้เวลาฟักตัวราว 6-7 วัน หลายบรีดเดอร์นิยมยืดระยะฟักให้นานที่สุด เพื่อให้ลูกปลาพร้อมที่สุดก่อนออกจากไข่ ต่างจากบ้านเราที่มักฟักเร็วเพียง 3-4 วัน ผู้เพาะพันธุ์ญี่ปุ่นบอกว่านี่คือสาเหตุหนึ่งที่ทำให้โครงสร้างและ DNA ของปลาพัฒนาไม่เต็มที่ และส่งผลต่อเนื่องไปถึงตอนปลาโตขึ้น พูดง่ายๆ ก็คือคลอดก่อนกำหนดนั่นเอง เพราะปลาคาร์พมีพื้นเพมาจากสัตว์ที่คุ้นกับฤดูกาลแบบญี่ปุ่น ไม่ใช่แบบบ้านเรา

จากนั้นจะเริ่มมีการคัดเกรดปลา หรือ Culling กันหลายรอบ ความเข้มข้นขึ้นอยู่กับแต่ละฟาร์ม ฟาร์มชั้นดีจะ Culling รอบแรกราว 4 ครั้ง ก่อนปล่อยลงบ่อดินช่วงมิถุนายนถึงกรกฎาคม ตอนนี้ปลาจะอายุราว 1-2 เดือน ขนาด 3-7 ซม. แล้วรอตีอวนขึ้นมาคัดอีกครั้งราวเดือนตุลาคม ช่วงนี้แหละครับที่เราเรียกปลาว่า Tosai หรือปลาอายุไม่เกิน 1 ปี ขนาดตอนตีอวนขึ้นจะผันแปรไปตามคุณภาพปลา สายพันธุ์ และความหนาแน่นในบ่อดิน เฉลี่ยจะอยู่ที่ 10-20 ซม. บางตัวโตถึง 25 ซม. ถ้าเลี้ยงดี บ่อใหญ่ ความหนาแน่นน้อย ฟาร์มที่มีฐานะดีและมีบ่อดินเยอะจึงได้เปรียบกว่า (ถ้าเจอปลาขนาด 35-45 ซม. ที่อ้างว่าเป็น Tosai เดือนตุลาคม อันนี้แทบเป็นไปไม่ได้เลยนะครับ)

ปลาที่ขึ้นจากบ่อดิน บางฟาร์มจะคัดเกรดอีกรอบเพื่อเก็บปลาที่คาดว่าจะดีในอนาคต หรือ Tategoi ไว้ในโรงเรือน (Green House) ที่มีเครื่องทำความร้อนกันน้ำเย็นเกินไป เพราะฤดูหนาวใกล้เข้ามาแล้ว บางฟาร์มจะขาย Tosai บางส่วนช่วงนี้ บางฟาร์มก็ไม่ขายปลาเล็กเลย เพราะปลาส่วนใหญ่ยังไม่แข็งแรงพอ และแยกเพศได้ยาก ต้องอาศัยประสบการณ์เดามากกว่า

แถบเทือกเขานิกาตะ ซึ่งเป็นแหล่งปลาคาร์พใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่น ภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงล้อมรอบ หนาวจัดและหิมะตกหนัก การอุ่นน้ำจึงมีต้นทุนสูงมาก ส่วนใหญ่จึงอุ่นน้ำแค่ให้ปลารอดผ่านฤดูหนาวได้ ยังไม่พอให้อาหารตามปกติ ต่างจากทางตะวันตกของญี่ปุ่นอย่างแถบฮิโรชิมา ที่หนาวน้อยกว่า อุ่นน้ำได้ในต้นทุนที่ต่ำกว่า จึงให้อาหารปลาได้มากกว่าในช่วงเวลาเดียวกัน นี่คือเหตุผลที่ Tosai จากทางตะวันตกมักตัวใหญ่กว่าปลาจากแถบนิกาตะในช่วงต้นปี

พูดถึงตรงนี้ อยากเล่าอีกคำที่เราชอบได้ยินกัน คือ "หัวปลา" หรือ "ปลาหัวครอก" ความหมายที่ถูกต้องในหมู่นักเลี้ยงไทยผมเองก็ไม่แน่ใจนัก บางคนหมายถึงปลาตัวโตที่สุดในครอก บางคนหมายถึงปลาที่ดีที่สุดในครอก (ซึ่งอาจไม่ใช่ตัวที่โตที่สุดก็ได้) ลองคิดดูเองนะครับว่าเพื่อนๆ เชื่อแบบไหน
แต่ที่ญี่ปุ่น ในการคัดเกรด Tategoi แต่ละครั้ง เขาก็มี "หัวปลา" ของเขาเหมือนกัน ปลาที่ดีที่สุดจะเรียกว่า Kashira หรือถ้าเป็นกลุ่ม 2-3 ตัวแรกที่คาดว่าจะดีที่สุดของรุ่น จะเรียกว่า Kashira Mawari ไม่จำเป็นต้องเป็นตัวที่ใหญ่ที่สุดในครอก แต่หมายถึงปลาที่ดีที่สุดในหลายแง่มุม ตามสายตาของผู้เพาะพันธุ์ที่รู้จักสายพันธุ์ของตัวเองดีที่สุด คำว่า Kashira มาจากคำเรียกนักรบโบราณญี่ปุ่นที่ตัดหัวข้าศึกได้มากที่สุด ประมาณยอดขุนพลนั่นแหละครับ โอกาสที่จะได้เป็นเจ้าของ Kashira หรือ Kashira Mawari ตั้งแต่ปลายังเล็กแทบเป็นไปไม่ได้ แม้แต่โอกาสจะได้เห็นก็ยังยาก เพราะบรีดเดอร์มักเก็บเงียบไว้ขายตอนโต หรือซ่อนไว้เพื่อนำไปประกวดโดยไม่อยากให้ใครรู้ล่วงหน้า

ผู้เพาะพันธุ์จะหวงแหน Tategoi และ Kashira ของตัวเองมาก ไม่ค่อยยอมขายง่ายๆ เพราะนี่คือทรัพย์สินล้ำค่าของเขาในอนาคต บางครั้งอาจแบ่งปันออกมาได้บ้าง แต่ราคาสูงมาก และต้องมีความสัมพันธ์ที่ดีเป็นพิเศษจริงๆ

พอเข้าต้นเดือนกุมภาพันธ์ ฤดูหนาวก็ใกล้จบ ฤดูซื้อขายปลาจะกลับมาอีกครั้ง ขนาดของ Tosai ที่พ้นฤดูหนาวจะต่างกันมาก ขึ้นอยู่กับระดับโรงเรือน เทคนิคการเลี้ยง ความอุ่นของน้ำ และปริมาณอาหารที่ให้ได้ในหน้าหนาว ความได้เปรียบเสียเปรียบจะเห็นชัดช่วงนี้ ฟาร์มใหญ่ ฐานะดี มีบ่อปูนเยอะ อุ่นน้ำได้ถึง 22 องศา จะให้อาหารปลาเล็กได้ตามปกติ จนปลาที่ผ่านช่วงนี้มาโตเด่นกว่าฟาร์มอื่นมาก บางตัวโต 35-45 ซม. ที่เรานิยมเรียกกันว่า Jumbo Tosai ส่วนฟาร์มที่อุ่นน้ำไม่ได้และลดความหนาแน่นไม่ได้ ปลาก็จะยังตัวเล็กอยู่ หรือโตขึ้นมาเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

ผู้เพาะพันธุ์จะ Culling อีกรอบเพื่อคัด Tategoi ที่จะนำลงบ่อดินต่อช่วงเมษายนถึงพฤษภาคม หลายฟาร์มจะเอา Tosai บางส่วนออกขายอีกครั้งช่วงปลายกุมภาพันธ์ถึงเมษายนนี้
ช่วงนี้คนส่วนใหญ่ยังเรียกปลารุ่นนี้ว่า Tosai อยู่ เพราะยังไม่มีปลารุ่นใหม่ (ซึ่งจะผสมอีกครั้งราวเดือนพฤษภาคม) จนกว่าจะถึงการเก็บเกี่ยวปลาขึ้นจากบ่อดินรอบถัดไปในเดือนตุลาคม แต่สำหรับคนที่อยู่ในวงการจริงจัง จะเรียกปลา Tosai ช่วงนี้ว่า Ake-Nisai หรือปลาที่ย่างเข้าปีที่ 2 แล้ว
พอปลารุ่นนี้ขึ้นจากบ่อดินอีกครั้งในเดือนตุลาคม ก็จะเรียกว่า Nisai หรือปลาอายุไม่เกิน 2 ปี วนกลับมาแบบเดิม ปลา Nisai พวกนี้จะตัวใหญ่ขึ้นมาก เฉลี่ย 35-50 ซม. บางตัวเริ่มแยกเพศได้แล้ว หรือใหญ่กว่านั้น ขึ้นอยู่กับเกรด คุณภาพ และเทคนิคการเลี้ยงเหมือนเดิม ปลาที่เคยเป็น Jumbo Tosai มาก่อนจะได้เปรียบ เพราะเริ่มต้นฤดูด้วยขนาดที่ใหญ่กว่าอยู่แล้ว ช่วงนี้ปลา Nisai จะถูกขายออกมาเยอะ เป็นปลาที่บรีดเดอร์เคยเก็บไว้เป็น Tategoi ของปีก่อนหน้านั่นเอง

วงจรปีต่อๆ ไปก็เหมือนเดิม ปลา Nisai บางส่วนจะถูกคัดเก็บไว้เป็น Tategoi ของปีถัดไป เลี้ยงผ่านฤดูหนาวในโรงเรือนควบคุมอุณหภูมิเหมือนเดิม พอพ้นฤดูหนาวก็ลงบ่อดินอีกครั้ง นักเลี้ยงทั่วไปยังเรียกปลากลุ่มนี้ว่า Nisai หรือบางคนเรียก Ake-Sansai จนกว่าจะถูกตีอวนขึ้นจากบ่อดินอีกครั้งในเดือนตุลาคม ถึงจะเรียกว่า Sansai ปลากลุ่มนี้มักมีจำนวนไม่มาก แต่สวยงามเป็นส่วนใหญ่ นักเลี้ยงที่อยากได้ความชัวร์ (ซึ่งก็คือความไม่แน่นอนอยู่ดีนั่นแหละครับ) มักนิยมซื้อปลากลุ่มนี้ ราคาจึงสูงกว่าปลาขนาดเล็กพอสมควร

ส่วน Sansai ที่บรีดเดอร์เก็บเลี้ยงต่อจะเหลือน้อยลงมาก เพราะปลาตัวใหญ่ใช้พื้นที่เลี้ยงเยอะ ปลาที่เก็บไว้เป็นปลา 4 ปี (Yonsai) หรือ 5 ปี (Gosai) จึงยิ่งมีจำนวนน้อยลงไปอีก และมักเป็น Tategoi ระดับหัวแถวอย่าง Kashira หรือ Kashira Mawari เท่านั้น ปลาที่เลี้ยงต่ออีกส่วนหนึ่งจะเป็น Sansai หรือ Nisai เกรดสูงที่ลูกค้าซื้อไว้แล้ว แต่ว่าจ้างให้ผู้เพาะพันธุ์เลี้ยงต่ออีก 1-2 ฤดูกาล หรือแค่ฝากลงบ่อดินช่วงฤดูร้อนเท่านั้น

ปลาที่อายุมากขึ้นไปอีก 6 ปี 7 ปี 8 ปี 9 ปี 10 ปี ก็ใช้หลักการเรียกแบบเดียวกัน สรุปง่ายๆ ให้เพื่อนๆ จำกันไว้ครับ

Tosai — อายุไม่เกิน 1 ปี
Nisai — อายุไม่เกิน 2 ปี
Sansai — อายุไม่เกิน 3 ปี
Yonsai — อายุไม่เกิน 4 ปี
Gosai — อายุไม่เกิน 5 ปี

สุดท้ายนี้ อายุปลาก็เป็นแค่ตัวเลขจริงๆ ครับ ไม่ควรกังวลมากเกินไป เวทีประกวดปลาแทบทุกที่ทั่วโลกแข่งกันที่ขนาดเดียวกันว่าใครสวยกว่า ไม่ค่อยมีการประกวดว่าปลาอายุ 1 ปี 2 ปี หรือ 3 ปี ของใครสวยกว่ากัน ความได้เปรียบเสียเปรียบขึ้นอยู่กับเทคนิคการเลี้ยง ขนาดบ่อ อาหาร หรือเกรดของปลาเองมากกว่าครับ

จากรูปคือปลาในตำนาน Dainichi Kohaku ตัวแรกๆในประเทศไทย

original: 14 มกราคม 2006
Reedit 30 กรกฎาคม 2026

#การกลับมาของKOI360

ที่อยู่

Bangkok

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

รับทราบข่าวสารและโปรโมชั่นของ Koi360ผ่านทางอีเมล์ของคุณ เราจะเก็บข้อมูลของคุณเป็นความลับ คุณสามารถกดยกเลิกการติดตามได้ตลอดเวลา

ทางลัด

แชร์