28/05/2026
Na poprzedniej edycji kursu IMT padło pytanie, czy warianty budowy tego mięśnia są powiązane z rasami lub typami psów, czyli u konkretnych występują a u innych konkretnych nie. Niestety, to że wiemy wgl o wariantowości to są zdobycze ostatnich dni, miesięcy, paru lat, a w atlasach anatomicznych tego nie ma. Nie ma więc też statystyk. A Wy jakie warianty budowy czworogłowego u psów spotkaliście?
(materiał dotyczy ludzi, jako ciekawostka)
ŚRODA Z ANATOMIĄ
Mięsień czterogłowy uda. A może pięcio- lub sześciogłowy?
Przez długi czas podręczniki i wielkie umysły uczyły Nas, że mięsień czworogłowy składa się z czterech niezależnych głów.
Nauka ma jednak to do siebie, że zmienia się w bardzo dynamicznym tempie.
Naukowcy udowodnili, że u większości z nas jest to struktura co najmniej pięciogłowa.
Nowo odkryty element nazwano „tensor vastus intermedius (TVI)”, czyli napinacz mięśnia obszernego pośredniego.
Odkrycia dokonano poprzez drobiazgowe sekcje zwłok oraz zaawansowane badania rezonansem magnetycznym.
Okazuje się , że struktura ta występuje u ponad 80% populacji, jednak przez lata była pomijana lub uznawana za zwykłą zmienność anatomiczną mięśnia obszernego bocznego.
TVI znajduje się w przedniej części uda, głęboko pod mięśniem prostym, wciśnięty bezpośrednio pomiędzy mięsień obszerny boczny a obszerny pośredni.
Rozpoczyna się w górnej części kości udowej (w okolicy krętarza większego).
Jego brzusiec mięśniowy przechodzi w szerokie, płaskie rozcięgno (aponeurozę), które biegnie ukośnie w dół i wtapia się w ścięgno mięśnia czworogłowego, kończąc swój bieg na przyśrodkowej stronie podstawy rzepki.
Dlaczego uznano go za osobny mięsień?
Anatomowie nie sklasyfikowali TVI jako "części" sąsiednich mięśni z kilku kluczowych powodów.
Pierwszy argument to niezależne unerwienie.
TVI posiada własne, osobne gałązki nerwowe odchodzące bezpośrednio od nerwu udowego.
Drugi argument to własne unaczynienie.
Jest zasilany przez dedykowane gałęzie tętnicy okalającej udo bocznej.
Co ciekawe, w większości przypadków jego brzusiec i ścięgno dają się całkowicie i czysto odseparować od sąsiednich struktur.
Nowe badania histologiczne i embriologiczne wykazały, że TVI wyodrębnia się w rozwoju płodowym jako ostatni element całego kompleksu prostowników uda.
TVI odgrywa kluczową rolę w kontroli toru ruchu rzepki.
Pomaga równoważyć siły generowane przez potężny mięsień obszerny boczny, co ma istotne znaczenie w leczeniu tzw. bocznego przyparcia rzepki czy kolana biegacza.
W tej historii jest także polski wątek.
Nasi naukowcy w ubiegłych latach opisali kazuistyczne przypadki, w których u pacjentów współistniał dwubrzuścowy TVI oraz szósta głowa mięśnia czworogłowego, wyrastająca z mięśnia obszernego przyśrodkowego.
Pokazuje to, jak dynamiczną nauką wciąż pozostaje anatomia.
Źródła:
A newly discovered muscle: The tensor of the vastus intermedius
Anatomical variation of co-existing bilaminar tensor of the vastus intermedius muscle and new type of sixth head of the quadriceps femoris
Pozdrawiam serdecznie
Marcin Absalon
