12/03/2026
Portal Pszczelarski
Bartnik Postępowy: Rady dla początkujących. List na marzec (1932.03)
Strona głównaPorady pszczelarskie
Bartnik Postępowy Jarosław Krauss obowiązki pszczelarza
Bartnik Postępowy: Rady dla początkujących. List na marzec (1932.03)
Publikacja: Jarosław Krauss w: Bartnik Postępowy: Rady dla początkujących. List na marzec , nr 3 (1932), str 66-67
Nareszcie doczekaliśmy się marca. Z niecierpliwością tęsknimy za oblotem wypoczętych pszczół.
Obmierzła nam do przesytu dłużąca się zima. Nieznośnem jest dla nas jej powolne konanie. Wstrętna jej złośliwość, nadymająca się chłodnym wiatrem, jej niezdecydowana obecnie dwulicowość i nieobliczalna chwiejność w postępowaniu. Zwolna, lecz stale zbliżamy się ku wiośnie. Wnętrze pnia rozbudza w sobie coraz większą energję życia. Rozwija się ono równomiernie z baziami iwy, witwy i leszczyny - kroczy w takt za śniegółką, przylaszczkami i śnieżkami - bieży coraz szybciej ku zawilcom, gładyszkom i pospolitym podbiałom.
Cóżto za zgodliwa harmonja współżycia? Jedne bez drugich obejść się nie mogą. Czuję, jak tęsknią ku sobie, jak pragną się wzajemnie. Ich pierwsze spotkania - to wielka, bezgraniczna radość, to cudowne utrwalenie ich obopólnego bytu, to trwały posiew ich pokoleń, to wieczna, uwarunkowana ich bytem, rozrodcza wiosna.
Przyroda stworzyła pszczoły dla swego użytku. Rozdrobiła je na tysiączne cząstki, lecz równocześnie związała je w jedną całość przez ich wzajemną od siebie zawisłość. Żadna z nich nie może żyć bez innych, żadna z nich nie pracuje dla siebie wyłącznie. Dobro ogółu zabiło wszelki egoizm.
Pszczoły są niezbędnem kółkiem w łańcuchu żyjących istot. Zbierając niezbędny dla życia pokarm, nietylko że nie zabijają drugich istot, lecz owszem są pomocnymi w ich rozwoju.
Z wczesną wiosną zrozumiesz, kochany, dlaczego pszczoły nagromadziły na zimę tak znaczne zapasy, dlaczego obecnie tak zawrotnie uwijają się po kwiatkach, zbierając w swoje koszyczki pyłek naraz tylko z jednego gatunku roślin. Gdyby nie ich zeszłoroczne zbiory, nie mogłyby się obecnie w takiej ilości rozpraszać po drobnych kwiatuszkach. Potrzeba uzupełniania tych zapasów podnieca ich pilność do zawrotnych granic, każe im pamiętać o każdym rozwijającym się pączku. Z braku zimowych zapasów jakżeż drobną obecnie w tym względzie świadczą przysługę kwiatom samice trzmieli i os, których samotne życie dopiero z wiosną zaczyna kiełkować. Oto niezwykłe znaczenie pszczół w kojarzeniu się roślin. Wartość ich usług w tym względzie jest dziesięć razy większą od wartości zebranego dla nas corocznie miodu.
Największym wrogiem pszczół wiosną to brak miodu i nieustalone ciepło. Pnie powinny być zaopatrzone w dostateczny prowiant co najmniej po koniec kwietnia. Aby należycie ucieplić gniazdo należy je ścieśnić przez wyjęcie plastrów lekkich, nieobsiadłych. Wszelką próźnię w pniu wypełnić matami, suchym mchem lub inną, odpowiednią ściółką, ażeby wytwarzane ciepło w kłębie mogło się utrzymać. Jak ważną rolę odgrywa ciepło w rozwoju pszczół łatwo się o tem przekonać przy rozbiorze pnia. Pamiętaj jednak jak najoszczędniej używać kurzyska. Płochliwa, obecnie zbyt czuła na dym matka, może spaść z ramki, może się wydać dla swei rodziny obcą i ulec przerażonym robotnicom. Jej strata równa się ubytkowi pnia.
Otóż, rozebrawszy wśród ciepła gniazdo, widzimy jedynie tak wielka przestrzeń plastru zaczerwioną, jaką robotnice są w stanie ogrzewać. Tylko w pniach, o stałej, wewnętrznej temperaturze 34 6° C. widzimy szerokie czerwienie. Jedynie w takich pniach można w pełnej mierze wyzyskać dobrą matkę i zapobiegliwe robotnice.
Nie zapominajmy też o moralnej stronie naszych wychowanek. Wiośnianym lotom lubi też towarzyszyć niepożądana zjadź. Prawo pięści nie powinno być cierpiane! Przyroda daje zbyt mało. Robotnice szukają wziątku. Biorą, gdzie tylko mogą. Zbyt rychło likwidują gospodarstwa biednych i osierociałych. W zasadzie nie jest to złem samo w sobie. O ile bartnik, wskutek lenistwa, czy też nieuwagi, takie pnie cierpi, wówczas już same pszczoły starają się poprawić jego nieumiejętność. Niestety, pszczoły stają się coraz zachłanniejsze - udała zjadź rozszerza się rychło, podobnie jak niszczący ogień, a rozszalała - nieda się już tak łatwo opanować! - Jedynie bartnika jest winą, że na czas nie połączył z silnymi zmatczałe pszczoły, albo nie ubezpieczył zbyt słabe. Jedynie on spowodował zjadź, podkarmiając za dnia pszczoły zgłodniałe, zostawiając pień zbyt długo otwartym, rozrzucając po pasiece omiodzione plastry, lub chowając pszczoły w starych, dziurawych, nienależycie ubezpieczonych pniach.
Po pierwszej rewizji, gdy pnie są w prowiant aż po maj zaopatrzone, nie należy ich więcej tykać. Pień potrzebuje teraz spokoju i ciepła. Obecna pora nie nadaje się ani do podniecającego podkarmiania, ani do rozszerzania gniazda. Ono jest świętością, której bezkarnie o tej porze ruszać nam nie wolno!
W marcu bywają też dni odpowiedne do wspomożenia pszczół, nawiedzonych biegunką. Z obowiazkiem tym nie należy zwlekać. Przy 12º С. w cieniu, po uspokojeniu się pszczół, po południu, powinno się taki pień rozebrać, a pszczoły najlepiej przepędzić do rezerwowego ula na czyste plastry, napełnione cukrzaną sytą. Na wszelki sposób należy owalane plastry usunąć, ul oczyścić z nieczystości, a chorym pszczołom dać letniej syty. Pszczoły takie wymagają nieustannej opieki. Zbyt często już w pierwszych miesiącach wiosny ginie ich matka. O ile pnie takie są muszne nie spieszmy się z ich likwidacją. Ich rozwój będzie najwymowniejszym dla nas doradcą czy je w najbliższym miesiącu zachować, czy też zlıkwidować.
Obecnie jest pora obejrzenia się za kupnem pszczół, o ile, kochany, już zimą zapoznałeś się z książek z bartnictwem. Zaczynać powinieneś pasiekę od kupna dwóch rodzin. Przy nabyciu powoduj, się nie tyle zapasami miodu, ile wybitną siłą pnia. Silny pień dowodzi obecności zdrowej, dobrej matki. Słabe zapasy pnia można obecnie łatwo uzupełnić. Pszczoły nabyte powinny pochodzić z pasieki odległej co najmniej 5 klm. od twego obejścia.
Z budzącą się wiosną rozwijają się nietylko pszczoły, lecz również ich wrogi lubią się budzić i niemi opiekować. Nie spuszczajże oka, zwłaszcza z zapasowych plastrów, i chroń je, w sposób już dawniej podany, przed zamotyliczeniem.
W miarę postępującego ciepła rozkwita coraz ruchliwsze życie pszczół i rozszerza się zakres zajęć naszych na pasiece.
Publikacja Jarosława Kraussa w Bartniku Postępowym nr 3 z 1932 roku pt. Rady dla początkujących. List na marzec
