01/02/2026
Deze deel ik graag.
Mede omdat ik nog wel eens bij paarden langs kom. Die meerdere keren in korte tijd zijn verhuisd. Met reden " hij was telkens niet zich zelf".
Na verhuizing is het simpel weg niet reëel te verwachten dat een paard, binnen een paar dagen helemaal zich zelf is. Dit kan zelfs maanden duren. Soms wel een jaar.
Het zijn subtiele dingen die je soms enkel ziet als je je paarden aan huis hebt staan en een nieuw paard inschaart.
Als je als klant in pension staat, zie je soms de kleine dingen niet. Simpel weg omdat je je paard niet 24hr per dag kunt observeren.
Dat is niet erg. Maar wel iets om rekening mee te houden als je een nieuw paard krijgt, of met je paard van stal verhuisd ( zeker in groeps huisvesting)
Geef ze de tijd. Verlang niet meteen dat alles al zal lukken, verwacht niet dat een kudde in een week al gewend is.
Een paard verliest werkelijk alle gevoel van vertrouwde veiligheid, ritme etc.
Dat heeft tijd nodig. Veel tijd.
Zelf zie ik in onze kudde. Waar wij altijd 1 of 2 pension paarden hebben gehad.
Het duurt echt een jaar, tot alles echt helemaal normaal is geworden zodra er een nieuw paard bij komt.
Van de week meegemaakt BLOG 6;
Van Paradijs naar Paniek
Wat een verhuizing Ă©cht betekent voor een paard
Je koopt een paard.
Na alles wat je hebt gezien en gevoeld, weet je het zeker.
Dit is âm.
Voor jou voelt het als vooruitgang. Rust. Een betere plek. Meer ruimte, meer aandacht, meer mogelijkheden.
Maar voor dat paard is het geen upgrade.
Het is een breuk.
Een paard verliest bij verkoop niet alleen een eigenaar, maar een compleet systeem. De kudde waarbinnen het zijn plek kende. De dagelijkse volgorde. De geuren, geluiden en routines die veiligheid gaven zonder dat iemand daar ooit woorden aan gaf.
Paarden zijn kuddedieren.
En ja, paarden zijn ook gewoontedieren. Dat is geen aanname, dat is biologie.
Het paardenbrein is gebouwd op voorspelbaarheid. In de natuur overleef je niet door flexibel te zijn, maar door patronen te herkennen. Wie hoort bij mijn groep. Waar kan ik staan zonder conflict. Wie waarschuwt als er iets verandert. Dat alles verlaagt stress en maakt ruimte voor rust, herstel en leren.
Een verhuizing gooit dat systeem in Ă©Ă©n keer om.
Nieuwe plek.
Nieuwe mensen.
Nieuwe kudde of............ geen kudde.
Nieuwe regels, vaak onbedoeld en onuitgesproken.
En terwijl jij denkt: hij heeft het hier beter, is het brein bezig met Ă©Ă©n hoofdvraag: ben ik hier veilig?
Wat je tijdens het proefrijden zag, was geen vaststaand karakter. Je zag een paard dat zijn omgeving kende. Dat wist wat er van hem verwacht werd. Dat niet hoefde na te denken over basale veiligheid. Haal je die context weg, dan blijft het paard over zonder anker.
Dat zie je terug in gedrag.
Een paard dat ineens gespannen is.
Schrikachtiger.
Minder stabiel in training.
Aanhankelijk of juist afstandelijk.
Niet omdat hij is âveranderdâ. Maar omdat hij aan het verwerken is.
Voor veel paarden speelt daarbij nog iets extraâs: hun plek binnen een kudde. Uit onderzoek en observaties binnen kuddebiologie blijkt dat niet elk paard zichzelf even makkelijk reguleert. Paarden die laag of middelmatig scoren in stressverwerking leunen sterk op hun omgeving. Ze halen rust uit nabijheid. Uit het spiegelen van stabiele kuddeleden. Uit voorspelbare sociale interacties.
Haal je zoân paard uit een vertrouwde groep, dan valt die externe regulatie weg. Het paard moet het ineens alleen doen. Dat maakt hem kwetsbaar. En dat verklaart waarom sommige paarden maanden nodig hebben om weer âzichzelfâ te lijken.
In het brein gebeurt ondertussen van alles.
Bij verandering en onzekerheid worden stress-systemen actiever. Stoffen als adrenaline en noradrenaline houden het lichaam alert. Handig bij gevaar, maar funest als die stand te lang aanblijft. Tegelijk dalen stoffen die juist helpen bij ontspanning en verwerking, zoals endorfine. Ook dopamine, belangrijk voor motivatie en leervermogen, werkt minder effectief wanneer voorspelbaarheid ontbreekt.
Het gevolg: een paard dat wel wil, maar het even niet kan.
Dat is waarom trainen in deze fase vaak stroef voelt. Niet omdat het paard tegenwerkt, maar omdat het brein simpelweg andere prioriteiten heeft. Veiligheid vóór samenwerking. Overleven vóór leren.
En ja, zelfs als alles er âperfectâ uitziet. Zelfs met ruimte, goed voer en goede bedoelingen.
Een systeemwissel blijft een systeemwissel.
Wat helpt dan wel?
Niet versnellen en doordrukken. Niet vergelijken met âhoe hij wasâ.
Maar eerst landen.
Rust, herhaling en voorspelbaarheid zijn geen luxe, maar voorwaarden. Beperk het aantal veranderingen tegelijk. Zorg waar mogelijk voor sociale ondersteuning. Observeer meer dan je corrigeert. En zie gedrag niet als probleem, maar als informatie.
Een paard dat net verhuisd is, is geen blanco blad.
Het is een brein dat opnieuw orde probeert te scheppen.
En als je dat begrijpt, start niet met eisen, maar met begrip.
Meer verdieping
Wil je hier dieper in duiken, dan zijn deze twee bronnen onmisbaar:
Kerry M. Thomas
Specialist in kuddebiologie, stressverwerking en de mentale afhankelijkheid van paarden binnen sociale systemen. Kerry zal in Oktober weer in Nederland zijn.
Steve Peters
Breinspecialist op het gebied van gedrag, stress en leren. In juni dit jaar is hij weer in Europa (Duitsland) met zijn verdiepende seminars over het paardenbrein en training vanuit neurowetenschap. Let op! Voorlopig (minimaal 2 jaar) komt hij niet meer in de buurt van NL, België en Duitsland gezien zijn volle agenda
Vraag om meer info wat betreft de events of volg deze pagina en blijf op de hoogte
