29/01/2026
> 45 000 ПРЕГЛЕДИ
UPDATE : кучето е одземено и АХВ издаде казни за неодговорно сопствеништво односно нечипирање на миленик и нередовна вакцинација. Се надеваме дека мобилизацијата околу овој настан помогна на многу миленици кои свесно или несвесно се злоставувани од оние чија морална, етичка и правна обврска е да ја чуваат нивната благосостојба.
Истотака најважниот сегмент е пораката која ја испраќаме на нашите деца : милост и љубов кон животните.
Рано учење на насилство. Кога мало дете свесно тегне за уво и удира животно, а возрасен тоа го снима наместо да интервенира, детето учи дека е дозволено да се нанесува болка на послаби, особено ако возрасниот не спречува или дури се забавува. Ненасочената емотивна агресија (фрустрација, досада, љубопитност) се канализира во насилен одговор, наместо во емпатија, говор или повлекување. Истражувањата покажуваат дека деца кои сведочат или практикуваат суровост кон животни имаат повисок ризик за надворешни проблеми во однесувањето (агресија, непочитување правила) и потешкотии во емпатија и самоконтрола.
Овој конкретен чин сам по себе не значи дека детето ќе стане насилен возрасен, но е ран сигнал кој бара образовен и воспитен одговор, не нормализација или медиумско споделување.
Родителот што снима, и неговата реакција се подеднакво значајни како и самиот чин. Моделот на „снимање наместо регулирање“ испраќа порака дека однесувањето насилната сцена е„забава“, а не момент за корекција и учење емпатија.
Литературата за „the link“ меѓу семејно насилство и насилство кон животни покажува дека токму ваквите обрасци (игнорирање, потсмевање, користење животни како објект за дисциплина или спектакл) се дел од поширока култура на нормализирана агресија во домот.
Малото куче (тип малтезер) реагира со одбрана – гризнува, скока, пробува да се ослободи – што е очекуван одбранбен репертоар кај исплашено или повредено животно. Во неговиот биолошки „код“ постојат и напад и одбрана, и играчките борби кај кучињата често се физички поинтензивни од ова, но во нив има доброволност и реципроцитет; тука не. Најверојатен долготрен ефект не е траума во човечка смисла, туку асоцијативно учење: дете = непредвидлив, заканувачки стимул, што води до растечка претпазливост или превентивна агресија кон деца во иднина. Сцената го асоцијализира кучето кон одредена категорија луѓе (деца), што подоцна се чита како „непредвидливо куче“, и често завршува со казнување токму на жртвата, не на изворот на проблемот. Етолошки гледано, борбата кај кучињата е поврзана со ресурси, простор, страв или јасен конфликт, но тешко дека би личела на човечко „забавно“ мачење без непосредна корист.
Кај човекот оваа сцена демонстрира емотивна агресија без функционална основа – не постои витален ресурс, туку „задоволство“ од доминација и контролирање на послабо суштество. Потребно е да се прави разлика помеѓу развојно типична несмасна интеракција со животни (несигурен граб, грубо галење) и свесно повторувано нанесување болка – второто бара структуриран одговор, не релативизација.
Што би бил стручен, ненасилен одговор: прекин на ситуацијата, смирување на детето и заштита на кучето : „Кога го тегнеш за уво, го боли, како кога тебе те боли.“ Возрасните доследно да покажуваат грижа и нежност кон животните, јасно поставуваат правила („не удри“, „не тегни“) и ги поврзуваат со емоциите на животното.
ПС. фотографијата е креирана со вештачка интелегенција со цел да се предизвика дебата и размислување на темата на заштитата и превенцијата на овие животни, но не и сензационализам
Илија Петковски
Магистер по Екологија и Животна Средина - Сорбона Париз
Сопственик на Туту Скопје - Центар за Благосостојба и груминг на Миленици
Претседател на ОТКРИТИЕ - Здружение за Промоција на Природните Науки
Еко-активист и колумнист во Нова Македонија
#одговорносопствеништво
