14/08/2026
මසුන්ගේ මකුණන් (Fish Lice - Argulus) යනු මසුන්ගේ සමේ සහ පියල්වල (Gills) ඇලී සිටිමින් ලේ උරා බොන පරපෝෂිතයෙකි. මෙය විශේෂයෙන් කාප් (Carp) සහ කොයි (Koi) මසුන් අතර බහුලව දක්නට ලැබේ.
මසුන්ගේ මකුණන්ගේ ලක්ෂණ (Symptoms):
පෙනෙන පරපෝෂිතයන්: මසුන්ගේ සමේ, පියල්වල හෝ වරල්වල කුඩා, පැතලි, රවුම් හැඩැති (ටැඩ්පෝල් වැනි) ජීවීන් ඇලී සිටීම.
කැසීම: මසුන් ටැංකියේ ඇති ද්රව්යවල (ගල්, පෝරණු) ඇඟ අතුල්ලමින් හැසිරීම.
ලේ වහනය: මකුණා සපා කෑ ස්ථානවල කුඩා රතු ලප හෝ ලේ වහනය වීමක් දක්නට ලැබීම.
අධික තෙල් ස්රාවය: මාළුවාගේ සමේ අධික ලෙස ශ්ලේෂ්මල (Slime) නිපදවීම.
දුර්වලතාවය: මාළුවා කෑම නොකෑම, මන්දගාමී වීම, සහ මියයාම.
ප්රතිකාර ක්රම ():
භෞතිකව ඉවත් කිරීම (Manual Removal): මකුණන් විශාල නම්, මාළුවා පිටතට ගෙන සියුම් ට්වීසර් (Tweezers) එකක් භාවිතයෙන් ප්රවේශමෙන් ඉවත් කළ හැක.
ලුණු දියර ස්නානය (Salt Bath): රොක් සෝල්ට් (Rock Salt) ලීටර් 4 කට (ගැලුමකට) තේ හැන්ද බැගින් දමා මාළුන්ව ස්නානය කරවීම. (අයඩින් සහිත ලුණු භාවිතා නොකරන්න).
රසායනික ප්රතිකාර (Chemical Treatment):
Trichlorfon / Dylox / Clout: මේවා මකුණන් මැරීමට බහුලව භාවිතා කරයි.
Diflubenzuron: මෙය මකුණන්ගේ වර්ධනය අඩාල කරයි.
Ocean Free 'O' Anchor Worm & Fish Lice: මෙය 1ml/10L (ලීටර් 10 කට 1ml) ලෙස දින 3කට වරක් යෙදීම.
ටැංකිය පිරිසිදු කිරීම: ප්රතිකාර කරන අතරතුර, ටැංකියේ අලංකාර ද්රව්ය (Decorations) සහ වැලි හොඳින් පිරිසිදු කරන්න.
නව මසුන් වෙන්කර තැබීම (Quarantine): අලුතින් ගන්නා මසුන් සති 2-4 ක් වෙන්කර (Quarantine) පසුව ටැංකියට මුදාහරින්න.
වැදගත්: ප්රතිකාර කරන විට ටැංකියේ ඇති කාබන් ෆිල්ටර් (Activated Carbon) ඉවත් කර, වාතාශ්රය (Aeration) වැඩි කරන්න.