24/09/2026
*गाय आणि म्हशीच्या दुधात फरक फार कमी लोकांना माहीत आहे.*
म्हैस आपल्या मुलापासून दूर पाठ करून बसते, जरी तिचे मूल कुत्र्यांनी खाल्ले तरी ती त्याला वाचवणार नाही. तर गाईच्या पिल्लाकडे अनोळखी व्यक्ती आल्यास ( वाघ सुद्धा ) जीव देईल पण तो जिवंत असताना बाळावर आच येऊ देणार नाही.
त्यामुळेच त्याच्या दुधात आपुलकीचा गुण मुबलक आहे.
म्हशीला घाण आवडते, चिखलात देखील बसेल ,
पण गाय शेणावरही बसणार नाही, तिला स्वच्छता आवडते.
म्हशीला घरापासून २ किमी अंतरावर तलावात सोडून या, ती घरी येऊ शकत नाही, तिची स्मरणशक्ती शून्य आहे. गायीला घरापासून ५ किमी अंतरावर सोडा. तिला घरचा रस्ता माहित आहे, ती येईल. गायीच्या दुधात स्मरणशक्ती तीक्ष्ण असते.
दहा म्हशी बांधा आणि त्यांच्या पिल्लांना २० फूट दूर सोडा, एकही मूल आईला ओळखू शकत नाही तर गोशाळांमध्ये दिवसभर गाई-वासरांना स्वतंत्र शेडमध्ये ठेवले जाते, संध्याकाळी जेव्हा प्रत्येकजण आईला भेटतो तेव्हा सर्व वासरे ( मुले हजारोच्या संख्येने) आपल्या आईला ओळखतात आणि दूध पितात, ही गाईच्या दुधाची आठवण आहे.
म्हशीचे दूध काढल्यावर म्हैस सर्व दूध देते, पण गाय थोडं दूध शिल्लक ठेवते पान्हा चोरते व वासरू पिवू लागल्या नंतर पान्हा सोडते आणि जेव्हा ती आपली पिल्लं दूध पाजायला घेते तेव्हा शिल्लक दूध पाजते. हे गुण आईचे आहेत जे म्हशीत नाहीत.
रस्त्यावर मुले खेळत असतील आणि म्हैस धावत आली तर ती नक्कीच मुलांवर पाय ठेवते. पण गाय आली तर ती मुलांवर कधीच पाय ठेवत नाही.
म्हशीला सूर्य आणि गरमी सहन होत नाही...
तर गाय मे-जूनमध्येही उन्हात बसू शकते.
म्हशीचे दूध तामसिक असते. गाईचे सात्विक असते.
म्हशीच्या दुधात आळस भरलेला असतो, तिचे पिल्लू दिवसभर भांग खाल्ल्यासारखे पडून असते. जेव्हा दूध काढण्याची वेळ येईल तेव्हा मालक ते उचलतो ...
पण गायीचे वासरू एवढी उडी मारेल की तुम्ही दोरी सोडू शकणार नाही.
तरीही लोक म्हशी खरेदीसाठी लाखो रुपये खर्च करतात. तर गाईचे दूध हे अमृतासारखे आहे.
आपल्या अहिराणीत "गाय आणि माय" अशी म्हण प्रचलित आहे.
उपरोक्त गाय व म्हैस यातील गुणात्मक फरक सांगीतला आहे तो बुध्दी , मन, धर्म, शास्त्र,विज्ञान यांच्या कसोटी वर उतरणारा विवेक बुद्धीला पटणारा आहे म्हणूनच गाईला गोमाता संबोधले आहे . ते शास्त्र संमत आहे . म्हणूनच ती गोमाता आहे. म्हशीला माता म्हटले जात नाही . तसेच
