Wildlife Veterinarian

26/11/2025

15/03/2025

Did you know that hyenas experience one of the most painful and difficult births of any animal? Female hyenas have a unique reproductive anatomy—what appears to be a p***s is actually an elongated cl****is, known as a pseudo-p***s. Their l***a are fused, forming what looks like a sc***um.

When giving birth, the cub must pass through this narrow and elongated pseudo-p***s, which often ruptures in the process. The birth canal is so tight that many first-time mothers do not survive labor, and a significant number of cubs suffocate before they can be born.

Mating is also complicated due to this unusual anatomy. The male must carefully navigate the female’s pseudo-p***s to achieve successful copulation. This, combined with the hyena’s matriarchal social structure, makes their reproductive process one of the most fascinating yet challenging in the animal kingdom.

02/09/2024

Disadvantages of inbreeding

1. **Decreased Health and Vitality**:
Inbreeding often leads to a phenomenon known as inbreeding depression, where the overall health, vigou, and survivability of the offspring are compromised.This can manifest as weaker, less robust animals that are more prone to illnesses and have shorter lifespans.

2. **Higher Prevalence of Genetic Disorders**:
Inbreeding increases the likelihood that recessive genetic disorders will manifest. This can result in a higher incidence of birth defects, genetic diseases, and other inherited health problems that can affect the quality of life and productivity of the animals.

3. **Lower Reproductive Success**:
Animals that are in**ed often experience reduced fertility rates, smaller litter sizes, and higher rates of stillbirths or neonatal mortality. This can decrease the overall reproductive success and sustainability of a herd or population.

4. **Reduced Growth and Production**:
In**ed animals may show slower growth rates and reduced production, such as lower milk yield in goats. This is often due to the cumulative effects of poorer health and genetic weaknesses.

5. **Increased Risk of Behavioura Problems**:
Inbreeding can lead to bbehaviouraabnormalities, such as aggression, nervousness, or lethargy, which can impact the management and welfare of the animals.

6. **Economic Losses**: Due to the increased veterinary costs, decreased productivity, and lower market value of in**ed animals, there can be significant economic setbacks for breeders and farmers.

7. **Reduced Adaptability**:
A genetically diverse population is better equipped to adapt to environmental changes, disease outbreaks, or other challenges. In**ed populations may lack the necessary genetic diversity to adapt, making them more vulnerable to extinction or severe setbacks
Zk veterinary services

16/04/2024

Veterinary Acronyms

07/06/2023

CCHF

11/03/2023

Toxic food for Dog

04/03/2023

ژباړه: داکتر عبدالرحمن میوند
د مارچ دریمه د Wildlife نړیواله ورځ ده . دا د ملګرو ملتونو لخوا د نړۍ د ټولو وحشي ژويو او نباتاتو او هغه مرستې چې دوی زموږ د ژوند او د سیارې روغتیا لپاره کوي لمانځي. د غه ورځ د ۲۰۲۳ کال کې د د وحشي ژوو د ساتنې لپاره ګډون تر عنوان لاندې په نړۍ کې لمانځل کیږي.

هغه دلیلونه چې ولې د حیات وحش (Wildlife) ساتنه نن ورځ اړینه ده؟
په پراخه کچه بشري فعالیتونو د ژویو ځینې ډولونه ورکیدو ته اړ کړي چې تر دا مهال زرګونه ډولونه لمنځه تللي، د نړۍ د حیات وحش ډېره برخه اوس هم په کال کې تر لس زرو پورې له لاسه ځي هغه عوامل لکه د اقلیم بدلون، پرله پسې وچکالۍ، سیلابونه چې د ځنګلونو له مینځه وړل سبب ګرځي، ډېر نفوس او د مصرف کوونکو کلتور هم د حیات وحش ډولونه له خطر سره مخامخ کولاي شي.
۱- د اصلي نباتاتو د ډولونه ساتنه او د ګرده افشانی ودې ته دوام ورکوي
کوچني حیوانات، په ځانګړې توګه مچۍ، حشرات، تیتلی (butterflies) او مرغان د خوړو په تولید کې مهم رول لوبوي، د دې څارویو ساتنه له همدې امله اړین دي چې په ګرده افشانی کې مرسته کوي. مچۍ د نبات د ودې پروسې ته دوام ورکولو سره ګرده لیږدوي.
۲- د درملو ارزښت
که څه هم نباتات د درملو عمده سرچینې دي خو ځینې ژوي هم د درملو په تولید کې حیاتي رول لري د مثال په توګه، د کوبرا مار زهر د جذام ناورغۍ لپاره د درملو په جوړولو کې مهم عنصر دی. حیات وحش د ونو او نباتاتو په ګډون د دوی د طبیعي استوګنځایونو ساتنه هم کوي کوم چې د درملو څیړنې او د درملو صنعتونو پایښت لپاره خورا مهم دی.
۳- ښایست پیژندنې ګټې
د ژویو لیدل په طبیعي استوګنځيو کې نه یوازې ساتیري بلکې روحي سکون هم دی خلک تل د رخصتیو لپاره لکه ژوبڼ، د لوبې پارکونه، جهيلونه، سمندرونه، ځنګلونه ، کب نیولو، کښتۍ سواری، او پیدل سفر لپاره، ورځي.
په راپور کې ویل شوي هغه خلک چې خپل ډیری وخت په بهر کې تیروي ، د وحشي ژویو لیدل یا په طبیعي استوګنځایونو کې سیر یا سفر وکړي، د فشار او فشار پورې اړوند پیچلتیاو کم احتمال لري. د حیات وحش ساتنه په دې معنی ده چې خلک کولی شي د طبیعت څخه په غوره توګه خوند اخیستلو ته دوام ورکړي!
۴- د خلکو ساتیرۍ لپاره
خلک په ساعتونو ساعتونو په تلویزیون کې د دوی د ساتیرۍ سرچینې په توګه د وحشي ځناورو مستند فلمونه ګوري د حیات وحش او د دوی د استوګنې په ساتنه کې پاتې راتلل به په دې معنی وي چې نور به د وحشي ژویو مستندونه نه وي . سربیره پردې، د دوی په طبیعي استوګنځي کې د ژویو لیدل، د بیلګې په توګه، د ښکار لیدل چې په ځنګل کې وي، خورا په زړه پورې دی.
۵- د میراث او کلتور ساتنه
د حیات وحش ساتل د میراث او دودیز کلتور ساتنه ده. ځینې ځایونه د خپلو نباتاتو او حیواناتو لپاره د اصلي دودونو او د ژوند د لارو چارو په اړه پیژندل شوي، په دې معنی چې د چاپیریال په ساتنه ته توجه و نه شي د دوی د اوسیدو ځای او اصلي میراث به يې له لاسه ورکړو. د مثال په توګه، لوی پیشوګانې لکه زمریان، چیتا، پړانګ، او لوی واښه خوړونکي لکه فیلان او زرافه اکثرا د افریقا سفاری سره تړاو لري او یا هم د زرګونو وحشي ځناورو د مهاجرت منظره کوم چې د "Serengeti Plain" ایکوسیستم پورې اړه لري.
۶- د سیاحت جذب ته وده ورکوي
هغه دلیلونه چې ولې ډیری خلک د نورو په پرتله یو ځانګړي هیواد ته د لیدو لپاره ځي اساسا د نورو هیوادونو د ژویو ، نباتاتواو د طبیعي استوګنځایونو لکه ځنګلونه ، غرونه او اوبو له امله دی. هغه هیوادونه چې د وحشي حیواناتو لویه برخه لري د لوی شمیر سیلانیانو راجلبولو لپاره پیژندل شوي ، کوم چې د ایمیزون په څیر سیمو او هیوادونو لکه تنزانیا ، کوسټا ریکا ، کینیا ، برازیل ، تایلینډ او سویلي افریقا ده. کله چې سیلانیان ځایونه غوره کړئ د داسې ځایونه غوره کولو تمایل لري چیرې چې دوی به د حیات وحش ډیری ژوي وګوري.
۷- د ژویو تنوع او له خطر سره مخ ژوو ساتنه
په ځنګلونو کې، ډیری حیوانات د خوړو له لارې یو بل پورې تړلي دي د مثال په توګه، غوښه خوړونکي حیوانات لکه زمری، چیتا، او پړانګ د خپل ژوندي پاتې کیدو لپاره د شخوندوهونکو څاروي د خوړو په حیث ګټه اخلي که شخوندوهونکو څاروي په ځنګله کې له منځه ولاړ شي، نو اغیزه کولی شي د پیشوګانو بقا ته زیان ورسوي. دا به په ځنګله کې د نورو بوټو خواړو په بقا هم اغیزه وکړي ، ځکه چې پیشوګانې به د دوی د بقا لپاره په پاتې حیواناتو تکیه وکړي ، کوم چې کولی شي د لویو حیواناتو نفوس لکه زرافه کم کړي.
۸- د ایکولوژیکي ثبات او توازن ساتنه
د حیواناتو او نباتاتو ساتنه په نړۍ کې ایکولوژیکي ثبات او توازن ته هڅوي. نباتات، د بیلګې په توګه، په چاپیریال کې د کاربن ډای اکسایډ او اکسیجن په توازن سره د سالم ایکوسیستم په تامین کې مهم رول لوبوي. که چیرې د حیواناتو ډولونه غالب شي، که هغه انسانان وي یا حیات وحش دا به د ډیری بې ثباتۍ لامل شي، چې په نړۍ کې د ټولو نباتاتو او حیواناتو په بقا اغیزه وکړي. د مثال په توګه، که چیرې انسانان د حیات وحش او طبیعي استوګنځایونو په ساتنه کې پاتې راشي، دا به د اوبو رسولو سرچینو ویجاړولو لامل شي چې د وچکالۍ سبب ګرځي.
۹- کولی شي د خوړو خوندیتوب ته وده ورکړي
انسانانو ته د حیات وحش د ساتنې تر ټولو اساسي رول د خوړو خوندیتوب لوړول دي. د ځنګلونو د تخریب په وړاندې د طبیعي استوګنځایونو او ځنګلونو په ساتنه کې، د مختلفو خوراکي محصولاتو شتون به لوړ شي. دلیل یې دا دی چې د حیات وحش ساتنه د کرنې تنوع د ودې لپاره په څیړنه کې مرسته کوي.
۱۰- ښوونه او روزنه
د حیات وحش او د هغې د استوګنې مطالعه د ماشومانو، زده کونکو او د هر عمر پوهانو لپاره د زده کړې یوه مهمه تجربه ده. د حیواناتو لیدل له ماشومانو سره مرسته کوي چې مفکورې او تصور ته وده ورکړي، کوم چې د دوی د ودې لپاره مهم دی.
په حقیقت کې، ژوبڼونه او د لوبو پارکونو ته د ماشومانو وړل د ښوونې او روزنې سیسټم یوه برخه ده او په دې توګه، د وحشي ژوو په ساتنه کې پاتې راتلل به د بیولوژي او ساینس په مضامینو کې لږ تعلیمي سرچینې ولري.
۱۱- د څیړنې لپاره د نوي نباتاتو او څارویو ډولونو پیژندل
سره له دې چې په تیرو لسیزو کې د ژویو څیړنې زیاتې شوي، داسې اټکل کیږي چې د پام وړ شمیر ژوي او نباتات لاهم ندي موندل شوي. کله چې یو څوک دې حقیقت ته پام وکړي چې د انسان ډیری درمل د مایکروبیل ارګانیزمونو، څارویو او نباتاتو څخه راغلي، دا د حیات وحش او د هغې د استوګنې د ساتنې اړتیا په ګوته کوي. په حقیقت کې، ځینې څیړونکي په دې باور دي چې د ځینو لاعلاج ناروغیو لپاره درمل به ډیری احتمال د حیواناتو یا نباتاتو څخه راځي چې لا تر اوسه ندي موندل شوي او له همدې امله د طبیعي استوګنځایونو ساتلو ته اړتیا لري.
۱۲- د سیاحت سره تړلې اقتصادي ګټې
سیاحت په پراخه کچه د هیوادونو په اقتصادي وده کې مرسته کوي . د مثال په توګه، د تایلینډ، کوسټاریکا، برازیل، استرالیا، کینیا، تنزانیا او سویلي افریقا په څیر هیوادونو کې، د سیاحت له عاید څخه ډیره ګټه پورته کوي. د ګرځندوی سکتور د نړۍ د GDP 10.4٪ لپاره حساب شوی. دا په دې مانا ده چې که د وحشي حیواناتو ساتنه ونه شي، نو دا به نه یوازې د دغو حیواناتو بقا له خطر سره مخامخ کړي بلکه دا به د سیاحت پورې اړوند لوی اقتصادي زیانونو پایله ولري.
۱۳- د دندو رامنځته کول
حیات وحش په مستقیم او غیر مستقیم ډول په زرګونه دندې رامینځته کولو کې مرسته کوي د مثال په توګه، په هغه ځایونو کې چې وحشي حیوانات شتون لري، که دا ژوبڼ وي یا د لوبې پارک، دا معمول دی چې خلک په هغو سیمو کې کار وکړي. د حیواناتو د ساتنې لپاره خلک هم ګمارل شوي دي او نور مسلکي کسان هم شتون لري لکه ژورنالیستان چې د مختلف وحشي ژوو د ژوند او طبیعت په اړه د مستند فلمونو جوړولو کې رول لوبوي.
۱۴- د ځایی خلکو معیشت او پوهه ساتي
هغه خلک چې د ځنګلونو په شاوخوا کې ژوند کوي او طبیعي ایکوسیستمونه لکه جهيلونه او سیندونه سره نیږدې وي تل د دوی د ژوند تیرولو سرچیني او د ژوندي پاتې کیدو لپاره خواړ او درمل له همدې ځينې وي. له همدې امله، د حیات وحش سرچینو ساتنه کولی شي د دوی د دودونو سره یوځای د ژوند او ځایی خلکو په ساتنه کې مرسته وکړي. د حیات وحش سرچینو ساتل کولی شي د دوی د دودونو سره یوځای د ژوند او ځایی خلکو په ساتنه کې کمک وکړي.
۱۵- دا د راتلونکو نسلونو لپاره د ساتنې په توګه کار کوي
که د ساتنې تدابیر په پام کې ونه نیول شي، راتلونکي نسلونه به د ځینو وحشي حیواناتو لیدلو فرصت ونه لري. ډیری وحشي حیوانات د انساني فعالیتونو له امله په خطرناکه کچه کمیږي . د پرمختللې ټیکنالوژۍ سره سره، ساینس پوهان هڅه کوي چې د ښځینه rhinoceros امیندوارۍ لپاره بریا ترلاسه کړي، کوم چې د حیات وحش د ساتنې اړتیا په ګوته کوي .
۱۶- د وحشي ژوو او د هغوی د استوګنځایونو ساتنه د ناروغیو څخه مخنیوی
د انسان د روغتیا لپاره، د وحشي ژوو او د هغوی د استوګنې ساتنه خورا مهمه ده. د څیړونکو په وینا، په مختلفو، خوندي طبیعي سیمو کې د ملاریا او لایم ناروغۍ لږې پیښې شتون لري. ژوي د ۶۰٪ ساري ناروغیو سرچینه ده، په شمول د COVID-19 .

07/02/2023

اړینه نده چې ملګري دې باید انسان وی!💔