I'm a Fungi by LabCycle

15/05/2026

วันนี้แอดมินมีบทความดีๆ มาแนะนำ เป็นบทความของอ.นิ่มที่ตีพิมพ์ใน KVDC Annual report 2025 ของศูนย์ชันสูตรโรคสัตว์ เกษตร กำแพงแสน

📄บทความเป็นเรื่องแผลติดเชื้อเรื่อรังชนิดลึกในสัตว์เลี้ยง ที่เกิดจากการติดเชื้อต่างๆ เช่นโรค Sporotrichosis, Cryptococcosis, Mycetoma, etc.

มีทั้งรอยโรค วิธีเก็บตัวอย่าง และแนวทางการรักษา

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับทุกคนนะคะ

Enjoy the read🥰🥰🥰

02/05/2026

Dear Sporothrix FC,

📣Khon Kaen is calling you!!!

📅Save the date 14 August 2026

📍See you at KVAC 2026 International Conference

🍄 ชวนมาอัปเดต Sporothrix กับ อ.นิ่ม ที่งาน KVAC at ขอนแก่น

ในหัวข้อ "Emerging Zoonotic Sporotrichosis in Thailand: A One Health Update on Animal and Human Cases, Diagnosis, Treatment, and Antifungal Susceptibility Trends."

🍵ม่วนจอย เม้าท์ๆ จิบน้ำชายามบ่าย แต่ก็มีสาระอยู่เด้อสู 😆

🎉 Early Bird Registration ได้แล้ววันนี้!

https://kvac.kku.ac.th/info/reg

แล้วมาพ้อกันที่ขอนแก่นเด้อ

BY แอดมินกุ้งอ้วน



#ม่วนจอย

01/01/2026

"สวัสดีปีใหม่ 2569 ✨ ขอบคุณทุกการติดตามและทุกกำลังใจที่มอบให้ I'm a Fungi เสมอมา ขอให้ปีนี้เป็นปีที่เต็มไปด้วยรอยยิ้มและความสำเร็จสำหรับทุกคน #สวัสดีปีใหม่"

"มีใครรู้บ้างว่าในรูปคือเชื้ออะไร"

28/10/2025

"แค่เห็นรอย streak plate ก็รู้แล้วว่าไม่ใช่คนธรรมดา" 🤩🤩🤩

พวกเธอดูความคมกริบของเส้นนั้นสิ นี่สินะฝีมือของ Bacteriologist ตัวจริง

Warm WELCOME, Dr. NICK Kittitat Lugsomya to our lab family. 😘

หลังจากไปสั่งสมประสบการณ์อยู่ตปทเกือบ 10 ปี

วันนี้ดร.นิก come back แล้ว พร้อมเริ่มต้นบทบาทใหม่กับตำแหน่งอาจารย์ micro คณะสัตวแพทย์ มหานคร 🎉🎉🎉

NEW Journey Start NOW!!!!!!

เพื่อนๆ รอติดตามเรื่องราวสุดพิเศษของแบคทีเรียจากอ.นิกได้เลย

By แอดมินกุ้งอ้วน

26/09/2025

ในคนก็เป็นปัญหาเหมือนกันนะเนี้ย #กลาก

กลากไม่หายสักที...หรือจะเป็นกลากดื้อยา?

สถาบันโรคผิวหนังกล่าว กลากดื้อยาเป็นปัญหาที่นับวันจะมีจำนวนคนไข้เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ แต่เป็นโรคที่สามารถป้องกันและรักษาได้ หากรู้เท่าทัน และได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม หลีกเหลี่ยงการใช้ยาทาเชื้อราที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ ในกรณีที่ได้รับการรักษาเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรส่งต่อไปพบแพทย์เฉพาะทางด้านผิวหนัง เพื่อประเมินและทดสอบเพิ่มเติ่มเพื่อวินิจฉัยและพิจารณาให้ยารักษาโรคต่อไป

นายแพทย์สกานต์ บุนนาค รองอธิบดีกรมการแพทย์ กลากดื้อยานั้นมีลักษณะเป็นผื่นวงแดง ขอบนูน คัน มีขุย หรือ มีขนาดใหญ่ สังเกตจากผื่นจะไม่ดีขึ้นหลังใช้ยาทา หรือยารับประทานต่อเนื่องมากกว่า 2-4 สัปดาห์ มีการลุกลามไปหลายตำแหน่ง เช่น ขาหนีบ ก้น ลำตัว และใบหน้า และเป็นผู้ที่เคยได้รับยาทาสเตียรอยด์มาก่อน โดยไม่ได้รับการวินิจฉัยเชื้อราที่แน่ชัด ซึ่งมีสาเหตุมาจากการใช้ยาผิดวิธี เช่น ทายาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ร่วมกับยาต้านเชื้อรา การซื้อยากินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ และหยุดยาเร็วเกินไป และการแพร่กระจายของเชื้อสายพันธุ์ดื้อยาในสังคม

นายแพทย์วีรวัต อุครานันท์ ผู้อำนวยการสถาบันโรคผิวหนัง กล่าวเพิ่มเติมว่า กลากดื้อยาหมายความถึงการติดเชื้อรากลากที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาปกติ เช่น terbinafine, griseofulvin หรือ fluconazole ซึ่งเป็นยาที่ใช้ในรักษากลากได้ผลดีในอดีต แต่ในปัจจุบัน เชื้อกลากบางสายพันธุ์ เช่น Trichophyton indotineae ซึ่งมีการปรับเปลี่ยนของสารพันธุกรรมมีผลทำให้เกิดการดื้อยา ทำให้คนไข้มีอาการไม่หายแม้จะใช้ยาในการรักษาต่อเนื่องหลายเดือนหรือบางรายรักษาเป็นปียังไม่ดีขึ้น

นายแพทย์สุตศรัญย์ พรึงลำภู นายแพทย์เชี่ยวชาญ สถาบันโรคผิวหนัง กล่าวว่า การรักษากลากดื้อยาขึ้นอยู่กับ
การวินิจฉัยที่ถูกต้องโดยแพทย์ผิวหนัง ซึ่งอาจมีการตรวจเพิ่มเติม เช่น ขูดตรวจเชื้อรา (KOH), การเพาะเชื้อ, หรือส่งตรวจ PCR ส่วนมากมักตอบสนองกับยาบางชนิด เช่น Itraconazole และให้ต่อเนื่องนาน 4–12 สัปดาห์ หรือมากกว่า (ในบางกรณีพิจารณาให้ Terbinafine ในระยะเวลาที่นานขึ้นหรือเพิ่มปริมาณยา) กลากดื้อยาสามารถป้องกันได้โดยการรักษากลากให้หายขาดตั้งแต่ครั้งแรก อย่าหยุดยาก่อนที่แพทย์สั่ง หลีกเลี่ยงการซื้อยาทาเองโดยไม่มีการวินิจฉัย อย่าใช้ทาเชื้อราที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ โดยไม่จำเป็น รักษาความสะอาดร่างกาย ไม่ใส่เสื้อผ้าอับชื้นซ้ำ แยกของใช้ส่วนตัว เช่น ผ้าเช็ดตัว รองเท้า สิ่งสำคัญอีกอย่าคือการร่วมมือระหว่างผู้ป่วย แพทย์ เภสัชกร การตระหนักรู้ทางสังคม จะเป็นกุญแจในการหยุดยั้งการระบาดของเชื้อกลากดื้อยาในอนาคต
*****************************************
#กลาก #กลากดื้อยา #โรคผิวหนัง #กลากไม่หายสักที #กรมการแพทย์ #สถาบันโรคผิวหนัง
#ทำดีที่สุดเพื่อทุกชีวิต #สถาบันโรคผิวหนังระดับนานาชาติที่ชาวไทยไว้วางใจและภาคภูมิใจ
-ขอขอบคุณ-
22 กันยายน 2568

19/09/2025

เคสนี้กะพริบวิบวิบ วับวับ ดูจับใจ

หลายๆ ครั้งที่เห็นขนร่วงในหมาแมว คุณหมอก็เก็บตัวอย่างขนมาส่งเพาะเชื้อรา หรือใส่ใน DTM ไว้เองที่คลินิก แต่ผลเป็น no fungal growth หรือขึ้นเชื้ออื่นๆ เช่น Aspergillus spp., Pencillium spp., ราดำชื่อแปลกๆ งงๆ ต่างๆ ก็ไม่รู้จะทำยังไง จะให้ยาเชื้อราดี หรือไม่ให้ดี

วันนี้ขอยกตัวอย่างเคสที่ absolute dermatophytosis ให้หายสงสัยกัน

สุนัข อายุ 12 ปี พันธุ์ Maltese ส่งตัวอย่าง wound swab body 1 sample, hair & scales 1 sample มาเพาะเชื้อรา + MIC testing

ติ๊กถูกข้อ 1: ถอนขนมาทั้งกระจุก + มีสะเก็ด เป็นรอยโรคหลักของ dermatophytosis เลยคือ มีขนร่วง สะเก็ด ขอบแดง
ทางเลือกวิธีเก็บอื่นที่ทำได้คือ การใช้แปรงสีฟันของคนที่สะอาดและแห้ง แปรงเก็บเส้นขนและสะเก็ดตรง active border ส่งมาได้เลย

ติ๊กถูกข้อ 2: ใส่ซิบล็อคมา 2 ชั้น ส่งมาแห้งๆ และสะอาด ภายในไม่เกิน 72 ชม.

ติ๊กถูกข้อ 3: ทำ KOH preparation แล้วพบ positive arthrospores & hyaline septate hyphae
- วิธีดูอย่างง่าย หากไม่มี 20% KOH ที่คลินิก (สนใจสอบถามเพื่อสั่งซื้อได้) สามารถใช้น้ำเกลือทดแทนได้ โดนให้กระจายเส้นขนหรือบี้สะเก็ดให้ละเอียดหรือเล็กๆ ก่อนที่จะหยด KOH หรือ NSS 1 หยดใน glass slide ใช้ไม้จิ้มฟันแตะน้ำ และแตะเอาเส้นขนและสะเก็ดวางลงบนหยดน้ำ ปิด cover glass
- ส่องดูใต้กล้องจุลทรรศน์ กำลังขยายได้ถึงหัว 40 คือ 400X วิธีดูคือ เลื่อนหาขนและสะเก็ดก่อนด้วยหัว 4-10 จากนั้นใช้หัว 40 เปิดไฟให้แรง ปิด diaphragm ลง จะเห็นเซลล์หน้าตาเป็น สี่เหลี่ยมผื่นผ้า ขอบมนๆ หน่อย ปรับ fine adjustment แล้วจะวิบๆ วับๆ ขึ้นมา อาจพบ hyphae หน้าตาเป็นหลอดๆ ใสๆ มีกั้นห้องตามขวาง มี granule ใสๆในเซลล์แทงงอกมาจากเส้นขนหรืออยู่ในสะเก็ดได้ด้วย หากเห็นชัดๆ แบบนี้ 90% ควรต้อง culture positive ให้ยาเชื้อรารักษาได้สบายใจหมอ

คำถาม: จำเป็นจะต้องเก็บตัวอย่างมาเพาะเชื้อไหม หากเห็นใน direct exam ชัดเจนว่าติดเชื้อรา
คำตอบ: ต้องตอบตัวเองก่อนว่า เพาะเชื้อราแล้วมีประโยชน์อะไรงอกเงยไหม
1. confirm เชื้อก่อโรค
2. ทราบสายพันธุ์ จะได้ป้องกันการแพร่กระจาย แนะนำการจัดการกับเจ้าของได้
3. การ progress ของโรคหรือโอกาสการติดเชื้อในชั้นที่ลึกหรือแพร่กระจายมีมากขึ้นหรือไม่
4. เพาะเชื้อราใช้สำหรับประเมินผลการรักษาด้วยยาได้ ไม่ใช่แค่วินิจฉัยโรค เช่น ผล culture negative ติดกัน 2 ครั้ง

สรุปคือ เพาะเชื้อ + direct examination ต้องทำคู่กันและได้ผลสอดคล้องกัน จึงจะสรุปว่าติดเชื้อได้ (แมวมีโอกาส culture M. canis positive ได้โดยไม่มีอาการหรือรอยโรค)

ผลเพาะเชื้อเคสนี้ พบสายราคล้ายเส้นขนแมว สีเหลืองทองๆ เลม่อนๆ ขึ้นตรงเส้นขนและสะเก็ดทุกเส้นที่ลงตัวอย่างไปใน 5-7 วัน แต่ต้อง confirm Microsporum canis ด้วยการสร้าง macroconidia, microconidia อีกทีที่ 10-14 วัน

คำถาม: การทำ antifungal susceptibility test จำเป็นไหม
คำตอบ: ขึ้นกับระยะเวลาการรักษาด้วยยาที่ผ่านมา การตอบสนองของสัตว์ ความรุนแรงหรือปริมาณรอยโรค
- ต้องเข้าใจก่อนว่า เชื้อราและ antifungal drugs ไม่เหมือนแบคทีเรีย ค่า MIC breakpoint ที่จะมาอ้างอิง S/I/R ได้ มีแค่สำหรับ Candida เป็นหลัก Cryptococcus มีแค่บางยาเท่านั้น เชื้อราอื่นๆ จึงมักใช้แค่ค่า ECV cut-off (Epidemiological Cut-off Value) มาแปลผล หรือเชื้อราที่พบเจอน้อยๆ ไม่มีค่า ECV cut-off เลยด้วยซ้ำ
ECV cut-off เป็นเรื่องยาวมาก ไว้เวลาอำนวยจะขอมาเวิ่นอีกครั้ง

สรุป MIC ทดสอบได้ ถ้าสมเหตุผล และเจ้าของโอเค สำหรับราโตช้าๆ แบบ M. canis ใช้เวลาทดสอบนาน 21-30 วัน เพราะฉะนั้นให้ยาต้านเชื้อรากลุ่มแรกๆ เช่น itraconazole หรือ terbinafine ไปก่อนได้ ควรให้ทั้ง systemic oral antifungals และ topical disinfection รวมไปถึงจัดการฆ่าเชื้อสิ่งแวดล้อมที่คนและสัตว์อยู่อาศัย

สรุปแนวทางการปฏิบัติทั่วไปโรค dermatophytosis:

1. การเพาะเชื้อครั้งแรก (ต้องทำคู่กับ direct examination ด้วยเสมอ): ทำการเพาะเชื้อเพื่อยืนยันการวินิจฉัยก่อนเริ่มการรักษา

2. เริ่มการรักษา: ให้ยาแบบกินและ/หรือยาทาตามแผนการรักษาที่วางไว้

3. ติดตามผลครั้งแรก: หลังจากเริ่มการรักษาไปแล้ว 3-4 สัปดาห์ ให้ทำการเพาะเชื้ออีกครั้งเพื่อดูว่าปริมาณเชื้อลดลงหรือไม่

4. การติดตามผลต่อเนื่อง: หากผลยังคงเป็นบวก ให้เพาะเชื้อซ้ำทุกๆ 2 สัปดาห์

5. การสิ้นสุดการรักษา: เมื่อผลการเพาะเชื้อเป็น ลบ (negative) อย่างต่อเนื่อง อย่างน้อย 2 ครั้ง โดยห่างกันครั้งละ 2 สัปดาห์ จึงจะถือว่าการรักษาประสบความสำเร็จและสามารถหยุดยาได้

ปล. แถมรอยโรคที่น่าจะตรงกับน้องหมาในเคสนี้ เป็น atypical dermatophytosis ที่เรียกว่า kerion เจอได้บ่อยในสุนัข รักษายากกว่า classicle ringworm

By Dr. Fungi 🍄

Credit: 👍ขอขอบคุณตัวอย่างเคสสัตว์ป่วยจาก รพส. สัตวแพทย์ 4 ประชาชื่น 👏🫰
#กลาก

03/09/2025

ห่างหายโพสเคสน่าสนใจไปนาน ไม่ใช่ไม่มีนะ แต่มีภาระหลายด้าน 🥸

วันนี้ขอแชร์เคสที่น่าสนใจและแปลกใหม่กับหมอๆ ค่ะ 🐶

เคสนี้เป็นน้องหมาพันธุ์ชิวาว่า อายุ 13 ปี 7 เดือน ที่เข้าห้อง CCU ด้วยอาการน่าเป็นห่วง มีประวัติโรคหัวใจ (myxomatous mitral valve degeneration) ตับอ่อนอักเสบ และมีเลือดออกในทางเดินอาหารอย่างรุนแรง มีภาวะโลหิตจาง มีไข้สูง

คุณหมอสงสัยภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด จึงส่งตรวจ Blood Culture (เพาะเชื้อในเลือด)

หลังจากส่งตรวจไป 24 ชั่วโมงแรกยังไม่พบการเติบโตของเชื้อ แต่พอเข้าสู่ 48 ชม. พบขวดที่ใช้เพาะเชื้อแบบไม่ใช้ออกซิเจน (anaerobic) เริ่มขุ่น ซึ่งเป็นสัญญาณว่ามีเชื้อเติบโต!

สิ่งที่แล็บทำประกอบด้วย
1. นำตัวอย่างออกมาตรวจด้วยการย้อมสีแกรม และพบว่าเป็นเชื้อ Gram-positive bacilli with endospores ซึ่งมีลักษณะตรงกับกลุ่ม Clostridium/Bacillus spp.
2. เพาะเชื้อลงใน aerobic & anaerobic condition ต่อเพื่อระบุเชื้อและทดสอบความไวของยาปฏิชีวนะ
3. ย้อมสีเฉพาะเพื่อตรวจหา endospore (สปอร์ที่ช่วยให้เชื้อรอดในสภาวะที่ไม่เหมาะสม) ของเชื้อกลุ่ม Clostridium/Bacillus spp. ด้วย Schaeffer-Fulton Method ก็พบ endospore จริงๆ เป็นแบบ subterminal, not bulging endospore, colony & cell morphology สอดคล้องกับ Clostridium perfringens ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่มักพบในภาวะติดเชื้อรุนแรง

จากนั้นเราก็ทำการทดสอบความไวของยาปฏิชีวนะ (antibiotic susceptibility test) และพบว่าเชื้อตัวนี้ไวต่อยาไม่มาก ได้แก่ Amoxycillin-clavulanic acid, Doxycycline, Meropenem และ Minocycline แต่กลุ่มยาใช้บ่อยอย่าง fluoroquinolones, imipenem ยับยั้งเชื้อไม่ได้เลย

น่าเสียดายที่เคสนี้เราไม่ได้ทำ MALDI-TOF mass spectrometry เพื่อ confirm species เพราะหน่วยงานที่ส่งเชื้อไปทดสอบเครื่องเสียพอดี

สิ่งที่ได้เรียนรู้จากเคสนี้

1. ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดเป็นเรื่องใกล้ตัวกว่าที่คิด: ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (sepsis/bacteremia/fungemia) เกิดขึ้นได้จริงในสัตว์ป่วย และมีโอกาสเสียชีวิตสูงมาก ก่อนหน้านี้เคยได้ผลบวกในเคสหมา แมวที่มี chronic deep wound

2. การตัดสินใจที่รวดเร็วเป็นสิ่งสำคัญ: หากสัตว์ป่วยมีประวัติและอาการที่บ่งชี้ ควรพิจารณาทำ Blood Culture ทันทีเพื่อผลการตรวจที่แม่นยำและช่วยให้คุณหมอวางแผนการรักษาได้อย่างทันท่วงที

3. ต้องเพาะเชื้อทั้งแบบใช้ออกซิเจนและไม่ใช้ออกซิเจน: เพื่อให้ครอบคลุมเชื้อทุกกลุ่ม การเพาะเชื้อในเลือดที่ถูกต้องต้องทำอย่างน้อย 2 ขวดต่อ 1 ชุด โดยแยกเป็นขวดสำหรับเพาะเชื้อแบบใช้ออกซิเจน (aerobic) และแบบไม่ใช้ออกซิเจน (anaerobic) เพื่อเพิ่มโอกาสในการเจอเชื้อที่ก่อโรค และอย่าลืมสอบถามห้องแล็บให้มั่นใจว่าเขารับตรวจทั้งสองแบบนะคะ

4. เครื่องมือทันสมัยคือการลงทุนที่คุ้มค่า: เครื่องมืออัตโนมัติอย่างเครื่องเพาะเชื้ออัตโนมัติ (automated hemoculture incubator), MALDI-TOF MS หรือ VITEK/Sensititer ช่วยยกระดับการวินิจฉัยโรคได้อย่างมาก ทำให้เราสามารถระบุชนิดเชื้อและผลการทดสอบความไวต่อยาได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำเทียบเท่ากับมาตรฐานทางการแพทย์ของคน การมีเครื่องมือเหล่านี้จะช่วยให้ห้องปฏิบัติการสามารถเป็นที่พึ่งพาให้กับสัตว์ป่วยที่มีอาการซับซ้อนและวิกฤตได้มากขึ้น

ช่วงขอบ่น 🐶บ่น 🐱ไปเรื่อย 😔🥹
เคสนี้มีผลทั้งหมดออกมาใช้ประกอบการรักษาแก่หมอได้ เกิดจากความอยากเรียนรู้และความเชื่อมั่นลึกๆ ของเราว่า ไม่มีอะไรที่ทำไม่ได้ มีแค่ไม่ทำเท่านั้น
ที่ Labcycle เล็กๆ ของเรา เราไม่มีเครื่อง automate ใดๆ ไม่ว่าจะเป็น hemoculture, MALDI-TOF MS, Sensititer MIC (เราพยายามดูดเลือดออกมาเพาะเชื้อทุกวันๆ เพื่อตรวจว่ามีเชื้อโตในขวดเลือดหรือไม่)
เราได้พยายามทำให้ดีที่สุดเท่าที่เราทำได้และได้ผลสำเร็จระดับนึง ถ้าเรามีเครื่องมือครบเราคงทำงานสนุกกว่านี้ 😆😏 หรือหากไม่มี ก็อาจเลิกทำไปสักวันนึงแทน 😂

by Dr. Fungi 🍄

ู้หญิงคนนี้ได้ไหมคะ