04/09/2025
Verlatingsangst bij honden voorkomen: een kritische beschouwing vanuit de praktijk van een hondencoach
Verlatingsangst ontstaat niet uit het niets. Het is een direct gevolg van keuzes die eigenaren maken in de eerste weken en maanden van het leven van hun pup. Niet te vergeten dat karakter en DNA ook een rol kunnen spelen. Wat ik zie tijdens mijn werk is schrijnend: pups die 24/7 los mogen lopen, die overal achteraan moeten, die iedere bezoeker op sleeptouw nemen, die elke ochtend en avond wakker gemaakt worden om geaaid te worden. Eigenaren denken dat dit liefde is, maar het is een recept voor afhankelijkheid en angst en een hond die overprikkelt raakt.
Laat me het in perspectief plaatsen. Toen ik moeder werd, wilde ik één ding: rust, geborgenheid, een veilige cocon om te binden met mijn kind en de overload van gelukshormonen te verwerken. Ik wilde de eerste maand niemand zien. Mijn dochter kreeg een volledige lotusgeboorte, dus ik moest extra voorzichtig met haar zijn en ik wilde haar weerstand boosten met veel huid op huid contact. De enige die ik de eerste week zag, waren mijn verloskundige die om de dag even kwamen kijken. Ik wilde geen kraamzorg, geen familie, naasten of externe prikkels. Pas na een maand voelde ik me sterk genoeg om contact te ontvangen. Drie maanden heb ik elke dag gehuild van geluk. Die tijd, dat binden en tot jezelf komen, dat is wat een pup nodig heeft ook. Een pup moet de ruimte krijgen om zichzelf te ontdekken, om zich veilig te voelen in afwezigheid van de ouder, om te leren dat hij niet overal achteraan hoeft te lopen.
Het verbaast me keer op keer hoe eigenaren het lastig vinden om duidelijke grenzen te stellen. Net zoals sommige moeders moeite hebben om opdringerige bezoekers of (schoon)familie op afstand te houden in de eerste weken na de geboorte van een kind, durven veel eigenaren bij hun pup niet nee te zeggen. Ze denken dat constant aanwezig zijn, elk moment aandacht geven en de pup overal mee naartoe nemen, ‘liefde’ is. In werkelijkheid is het dat niet. Het is overbelasting, het kweekt afhankelijkheid en legt een fundament voor angst. Ik mijn boek HELP een puppy neem ik eigenaren echt mee in dit proces, want dit kan de relatie me je pup maken of zonder bewustzijn breken.
Het wordt nog complexer wanneer pups te maken krijgen met trauma’s: harde knallen, storm, een onverwachte situatie in huis, of een paniekerige eigenaar die zelf bang is en dit doorgeeft. Wat ik vaak zie, is dat eigenaren bij de eerste schrik meteen meegaan in de paniek: een pup schrikt van een harde knal, de eigenaar tilt hem op, rent mee, probeert hem gerust te stellen. Goedbedoeld, maar desastreus. De pup leert: “Alleen zijn of een onverwachte gebeurtenis is gevaarlijk, en mijn mens bevestigt dat.” In plaats van veiligheid, krijgt de pup angst ingebakken in zijn psyche.
Wanneer je een pup constant volgt, hem elke minuut aandacht geeft, hem overal mee naartoe neemt, en hem geen enkele rustmomenten gunt, creëer je een hond die niet zelfstandig kan zijn. Een hond die elke afwezigheid van jou als een ramp ervaart, een hond die zich emotioneel overbelast voelt. Dit is de kern van verlatingsangst. Niet omdat de pup zwak is, maar omdat hij nooit geleerd heeft dat hij veilig is zonder jou.
Ik zie dit ook dagelijks tijdens mijn werk als hondencoach. Onlangs had ik een telefonisch consult met eigenaren van een Cockapoo die volledig vastliepen. Hun hond kon niet zelfstandig rust vinden en verzandde in een patroon van afhankelijkheid en stress. Door tijdens het consult met hen mee te kijken en te analyseren waar het misging, kon ik hen begeleiden in kleine, maar krachtige stappen: rustige afwezigheid oefenen, een veilige plek creëren, en grenzen stellen zonder schuldgevoel. Bij het tweede consult vertelden ze hoe veel positiever hun hond reageerde, waar al verbetering zichtbaar was en waar nog aandacht nodig was. Dat ene gesprek maakte het verschil.
Ook mijn persoonlijke ervaring bevestigt dit keer op keer. Ik heb drie honden opgevoed, en geen van hen begon onder ideale omstandigheden. De eerste werd met vier weken verkocht, ziek en half dood, uit een gezin vol problemen. De tweede kwam uit een huis met huiselijk geweld en veel geschreeuw. De derde had broertjes en zusjes die overleden door een zieke moeder en moest al snel antibiotica krijgen. Zijn fokker, een zeer bekwame Dobermann fokker met 45 jaar ervaring, noemde zijn laatste nestjes een hel, maar deed alles wat hij kon voor ze.
Wat jullie hier lezen, is dat hun start een goede en vooral bewuste doorstart kreeg bij mij. Mijn Dobermann was de meest angstige hond, maar ik was ervaren en wist intuïtief dat niets voeden de juiste aanpak was. Hij is nu de meeste sociala intacte Dobermann reu die ik ken en kan enorm goed alleen blijven. Ik begeleid honden vanuit gevoel en inzicht, niet vanuit rigide schema’s. Voor startende eigenaren is dit vaak onmogelijk: zij missen de ervaring om te herkennen wat wél en wat niet voedt.
Preventie van verlatingsangst is daarom cruciaal. Mentale zelfstandigheid is de sleutel: korte periodes van afwezigheid opbouwen, een veilige plek creëren, voorspelbare routines, geurspelletjes en kauwmateriaal aanbieden. Een hond die dit beheerst, wordt niet afhankelijk, blijft kalm bij afwezigheid, en ontwikkelt een innerlijk vertrouwen dat hem beschermt tegen verlatingsangst, zelfs bij onverwachte gebeurtenissen.
Kortom: verlatingsangst is geen kwestie van een gevoelig karakter of pech. Het is een direct resultaat van keuzes die eigenaren maken: keuzes om altijd beschikbaar te zijn, altijd mee te gaan in angst, altijd te corrigeren of te troosten op het verkeerde moment. Wie dit serieus neemt, legt vanaf dag één een fundament van zelfstandigheid, mentale rust en vertrouwen. Dat vereist inzicht, discipline en emotionele controle. Niet iedereen is daartoe bereid, maar wie dat wél doet, geeft zijn hond een leven dat hij verdient: veilig, stabiel en vrij van constante angst.
Mijn naam is Leidy Zijlstra en ik coach de eigenaar achter de hond.
Deel gerust en maak zo eigenaren bewust.
